Bir devletin topraklarında "devlet otoritesinin bütünüyle tesisi" ifadesi, kulağa güçlü gelen ama içi doldurulmadıkça havada kalan bir söz. Türkiye ve Irak'ın 8 Kasım'da yayımladığı ortak açıklama, Sincar ve Başika-Zilikan başlıklarında önemli bir eşiğin aşıldığını gösteriyor. Ama eşiğin aşılması, kapının ardındakinin ne olduğunu tek başına anlatmıyor. Kamuoyuna duyurulan metin, niyet beyanı ile uygulama arasındaki mesafeyi kapatmak için gereken ayrıntıların çoğunu dışarıda bırakıyor.

Ortak açıklamanın çerçevesi, 23 Eylül 2026'da iki ülke liderlerinin vardığı mutabakata dayanıyor. Bu tarih, bugünkü açıklamanın bir "yeni karar" değil, daha önce verilmiş bir sözün teyidi olduğunu ortaya koyuyor. Metnin birinci maddesi, Irak makamlarının Sincar'da devlet otoritesini bütünüyle tesis etme ve PKK unsurlarının varlığına son verme yönünde "bugüne kadar attığı takdire şayan adımların sürdürülmesi" konusunda ortak iradenin teyit edildiğini bildiriyor. Buradaki dil dikkat çekici: "takdire şayan adımlar" ifadesi, geçmiş performansı öven bir ton taşıyor. Oysa aynı cümle, bu adımların hangi ölçütlere göre değerlendirildiğine dair hiçbir gösterge sunmuyor.

İkinci madde Türkiye'nin taahhüdünü içeriyor: Başika-Zilikan yerleşkesinin Irak Federal Hükümeti'ne "kademeli olarak devrine yönelik üzerine düşen adımları atmaya başlayacağı" beyan ediliyor. "Kademeli" kelimesi, burada anahtar. Kademeli devir, takvim ister. Kaç aşama olacağı, her aşamanın hangi koşula bağlandığı, devrin tamamlanmasının hangi tarihe işaret ettiği metinde yer almıyor. Bir taahhüdün denetlenebilir olması için ölçülebilir olması gerekir; ölçüsü belirtilmeyen bir taahhüt ise siyasi olarak anlamlı, hukuken zayıf kalır.

Üçüncü madde, sürecin nasıl izleneceğine dair bir mekanizma kuruyor: Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesi'nin faaliyete geçirilmesi. Metin, bu komitenin "daha önce mutabık kalındığı üzere" hayata geçirileceğini belirtiyor. Yani komite fikri yeni değil;........

© ABC Gazetesi