İngiliz Yüksek Komiseri Horace Rumbold, the Earl of Balfour’a gönderdiği 1 Ağustos 1922 tarihli gizli raporunda, İstanbul’a dönen ve dönecek olan eski İttihatçıları faaliyetlerinden söz eder (FO 424, 254, s.98-100). Bu rapordaki bilgilerin bazıları doğru olmakla beraber, bazıları da duyumdan ibarettir. Örneğin eski Stockholm elçisi İsmail Canbolat’ın Adana valisi Hacı Adil Beyin (Selahattin Adil Bey) yerine Adana valisi olacağı haberi veya duyumu doğru değildir. Rumbold’un raporunda sözünü ettiği eski İttihatçılar şunlardır: Kara Kemal Bey (Ahmed Kemal, Öl.:1926), Necmeddin Molla, Midhat Şükrü (Bleda), Cavid Bey (öl.1926), Hüseyin Cahit Bey, İsmail Canbolat (öl. 1926), Küçük Talat bey (Talat Muşkara, Öl.: 1959), Ahmed Rıza, Dr. Nazım (Mehmed Nazım Bey, Öl.:1926), Haim Nahum Efendi (öl.: 1960 Kahire). Raporda şu bilgiler verilmektedir: Savaş öncesinde (I. Dünya Savaşı) pek ortada görünmeyen Kara Kemal’in İstanbul’da işçi çevrelerinde etkisi vardır. Şimdilerde önemsiz biridir. Eski Lonca teşkilatına bağlı işçilerden oluşan bir esnaf şebekesi (çetesi) oluşturma çabası içindedir. Necmeddin Molla, savaş öncesinde İttihatçılar ile bağlantılıydı. Savaş süresince Orta Avrupa’da görev yaptı. Mütarekeden sonra İsviçre’de zaman geçirdi. İstanbul’a dönmek için birkaç teşebbüste bulunduysa da Müttefiklerden izin alamadı. Şimdi avukat olarak çalışmaktadır. Daima kişisel menfaatini gözeten düşük karakterli bir adamdır. Şu anki siyasi faaliyetleri (İsviçre’deki) bilgim yoktur........

© 9 Eylül Gazetesi