menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kapitalizmin ruhu üzerinden dünyanın düzenini anlamaya çalışmak

12 0
30.04.2026

Dilerseniz, konuya Britanyalı Max Weber’le başlayalım.Weber; sosyal eylemleri yorumlama, anlama ve eylemin gidişatıyla sonuçlarını toplumu bireysel eylemler üzerinden  çözümleyen bir düşünür olarak biliniyor. 

Weber, “Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu” eserinde, dini inançların (özellikle Kalvinizm) ekonomik davranışları şekillendirerek modern kapitalizmin doğuşunda nasıl bir "ruh"  ya da motivasyon sağladığını  çözümlemiş ve  modern kapitalimin özünde rasyonellik ve “öngörü vardır”demiş.

İşte bu noktada kapitalizm; “Sahiplenici Bireycilik:Possessive Individualizm” ve “Kibirli Hoyratlık ya da “Hubris: Hybris” olarak adlandırılabilen iki yaklaşımı ortaya çıkarmış bulunmakta .

Sahiplenici Bireycilik Ne? 

Sahiplenici Bireycilik’de; birey mal ve hizmetlere sahip olduğu kadar vardır, bunlara ne kadar sahipse kendi potansiyelini gerçekleştirmiş olduğunu sanacaktır. 

Bir başka deyişle, topluma hiçbir şey borçlu olmayan, onu sadece araç olarak gören, mal ve hizmetlerin sadece kendine ait olması anlayışı “Sahiplenici Bireycilik” olarak tanımlanabilir. 

Kibirli Hoyratlık ya da Hubris  Ne anlama Geliyor?

Hubris ise, evrende insan eylemine getirilmiş sınırların hiçe saymasını yol açan kibirli hoyratlık olarak ya da bir kişinin yeteneklerini aşırı derecede abartması ya da hata yapabileceğine inanmayı reddetmesi gibi çeşitli şekillerde aşırı düzeyde gurur, güven ve kendini beğenmişlik göstermesi durumunda ortaya çıkıyor. 

İşte bu iki yaklaşım, bireyi doğanın kendisine ait olduğu noktasına, bir başka deyişle kendisi için “öteki”ye ait ne varsa, örneğin, hayvanları, bitkileri, ormanları, tarım alanlarını, denizleri, su kaynaklarını ve emeği ile geçinen büyük çoğunluğu sömürme, kısaca dünyayı yok etme noktasına getirmiş bulunmakta. 

Kısaca, dünyada yaşamakta olan düzenin  kökeninde , protestan ahlakı ve kapitalizmin ruhunun yarattığı  “Sahiplenici........

© 12punto