Bazı mükelleflere sağlanan vergi avantajları görünmeyen bir kamu harcaması. Devletin kasasına girecek bir tutardan vazgeçilmesi; büyük ölçekli yatırım, üretim, istihdam veya teknoloji transferi yaratıyorsa savunulabilir. Fakat karşılığında beklenen kamu yararı doğmuyorsa, o zaman soru değişir: Bu vergi avantajının hesabını kim verecek?

Son günlerde BYD tartışması tam da bu soruyu gündeme getirdi.

Yatırım sözü karşılığında vergi avantajı

Bilindiği üzere, Çin menşeli bazı otomobiller için 2024 yılında ithalat değerinin yüzde 40’ı veya araç başına 7 bin dolardan yüksek olanı kadar ek mali yükümlülük getirilmişti. Daha sonra Türkiye’de yatırım yapacak üreticiler bakımından bu yükümlülüğe istisna tanındı. Başka bir ifadeyle, Türkiye’de yatırım taahhüdünde bulunan otomotiv şirketlerine, ithal ettikleri bazı araçlar bakımından ciddi bir mali avantaj sağlandı.

BYD de Türkiye’de yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım yapacağını, Manisa’da yıllık 150 bin araç kapasiteli bir tesis ve Ar-Ge merkezi kuracağını duyurmuştu. Bu yatırımın binlerce kişiye istihdam sağlaması bekleniyordu.

Basına yansıyan haberlere göre BYD, bu avantajdan yararlanarak Türkiye’ye 53 bin civarında otomobil getirdi. Oysa BYD’nin Türkiye yatırımının gerçekten yapılıp yapılmayacağı hâlâ belirsizliğini koruyor. Şirketin Türkiye’de fabrika inşaatına başlamadığı, Avrupa üretiminde önceliği Macaristan’a verdiği ve Türkiye için net bir üretim takvimi açıklamadığı belirtiliyor. “BYD Türkiye yatırımından kesin olarak vazgeçti” demek için erken olsa da Türkiye’ye verilen yatırım sözü henüz fabrikaya dönüşmedi; ama vergi avantajından yararlanıldı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ise yatırım........

© 10 Haber