Özgür Özel’in Newsweek yazısı üzerine

NATO’nun kritik toplantılarını Ankara’da gerçekleştirme kararları, tam da Özgür Özel’in Newsweek yazısında dış dünyaya ve küresel aktörlere vaat ettiği o "güvenlik, istikrar ve rasyonalite" lojistiğinin pratik sahneye tahvil edilmesidir. Burjuva klikleri, egemen düzenin uluslararası kurumlarıyla olan bu pürüzsüz eklemlenme sahnelerini iç siyasette birer "prestij ve meşruiyet" unsuru olarak pazarlamaya çalışırken, sosyalist sol açısından bu durum kuramsal ve pratik bir test alanına dönüşmektedir.

Özgür Özel’in 1 Haziran 2026 tarihli Newsweek makalesi, alelade bir dış politika değerlendirmesi olarak okunamaz. Bu metin, nerede yayımlandığı ve kime seslendiği dikkate alındığında, Türkiye burjuvazisinin ve onun merkez sol uzantılarının siyasal yönelimini gösteren yapısal bir belgedir. Siyasal alandaki gelişmeleri sadece aktörlerin öznel niyetleriyle açıklayamayız. Bu metnin sunduğu malzemeyi kuramsal olarak kazıyınca ne çıkacağını serinkanlılıkla saptamak gerekir.

Esasen sosyalist solun kuramsal ve siyasal bagajı açısından şaşırtıcı hiçbir unsur yoktur. Özgür Özel ve temsil ettiği restorasyoncu çizgi hakkında zaten bildiğimiz, Marksist analizin çoktan saptamış olduğu yapısal sınırları, bu kez bizzat kendileri uluslararası bir kürsüden açıkça tescil ve deklare etmiş oldular. Dikkat edilsin; burada CHP tabanının somut arayışlarından, iktidara karşı biriktirdiği haklı ve ilerici öfkesinden bağımsız, doğrudan doğruya Özgür Özel’in somut çizgisinin nesnel bir eleştirisini yapıyoruz. Siyasal alanın nesnel gerçekliğiyle bağdaşmayan bu metni kazıyınca altından kuramsal bir “yeni durum” çıkmıyor. Karşımızda duran şey, yalnızca egemen sistemin gediklerini kapatmaya hevesli bir aktörün, kitlelerin değişim istencini uluslararası finans kapitalin rıza lojistiğine tahvil edeceğini emperyalist odakların önünde resmen ilan etmesidir.

Özel’in yazıda kurduğu ana izlek, Türkiye’deki demokratik gerilemenin uluslararası sistem açısından bir “güvenlik riski” doğurduğu tezine dayanıyor. NATO’nun ikinci büyük askeri gücü ve göç yollarının denetleyicisi olan bir ülkenin siyasal krizi, Batı dünyası için bir istikrarsızlık kaynağı olarak sunuluyor. Burada ilk kuramsal saptamamızı yapalım: Bu metnin muhatabı, Türkiye’de somut sömürü ilişkileri altında ezilen kitleler değildir. Muhatap; uluslararası finans kapitalin karar alıcıları, Brüksel bürokrasisi ve Washington’daki strateji merkezleridir.

Dolayısıyla karşımızda duran şey, toplumsal bir sözleşme arayışı değildir. Küresel sisteme sunulmuş bir “öngörülebilirlik ve rasyonalite” taahhüdüdür. Egemen kutba verilen mesajın özeti şudur: “Mevcut iktidar yapısı, nevi şahsına münhasır krizleriyle çıkarlarınızı tehlikeye atıyor, biz ise bu kitle dinamiğini sistem içi sınırlarda tutarak çarkların uluslararası hiyerarşiye daha pürüzsüz bağlanmasını sağlayacak daha yetenekli bir aktörüz.” Buradaki asıl........

© Yurtsever