Birleşik Krallık Dağılıyor mu?

Asıl mesele “Birleşik Krallık gelecek yıl dağılır mı?” sorusu değil: Westminster’ın aynı anda ekonomik durgunluk hissi, yükselen İngiliz milliyetçiliği, İskoç ve Galli özerklik talepleri ve İrlanda birleşmesi tartışması arasında yeni bir birlik hikâyesi üretip üretemeyeceği.

Bir devletin parçalanması her zaman tanklarla, sokak çatışmalarıyla ya da bir gecede değişen sınırlarla başlamıyor. Kimi zaman daha sessiz ve uzun sürede oluyor.  Merkez, ülkenin farklı parçalarına neden hâlâ birlikte kalmaları gerektiğini anlatma kapasitesini yavaş yavaş kaybediyor.

Bugün Birleşik Krallık’ta yaşananları biraz da böyle okumak gerekiyor. İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın bağımsızlık ya da anayasal statü değişikliğini savunan liderlerinin Cardiff’te ortak bir siyasi zemin üzerinde buluşması bu nedenle sıradan bir bölgesel zirve değil. İskoçya’da SNP lideri John Swinney, Galler’de Plaid Cymru lideri Rhun ap Iorwerth ve Kuzey İrlanda’da Sinn Féin’den Michelle O’Neill’in yönetimde olduğu bir dönemde üç yönetim, kendi geleceklerine ilişkin referandum düzenleme hakkını Westminster’a karşı ortak bir talep haline getiriyor.

Cardiff’te ortaya çıkan tablo bize Birleşik Krallık’ın yarın dağılacağını söylemiyor, fakat bundan on yıl önce büyük ölçüde İskoç milliyetçiliğiyle sınırlı görülen “Birleşik Krallık’ın geleceği” sorusunun artık devletin tamamını ilgilendiren kalıcı bir anayasal mesele haline geldiğini gösteriyor.

Brexit’in vaat ettiği egemenlik şimdi Westminster’ı vuruyor

Bu sürecin temel kırılma noktalarından biri Brexit. Brexit’in büyük paradoksu, Britanya’nın egemenliğini Brüksel’den Westminster’a geri getirme iddiasıyla başlamışken, sonunda Westminster’ın kendi ülkesinin parçaları üzerindeki meşruiyetini tartışmaya açması oldu. İskoçya Avrupa Birliği’nde kalmak istedi ancak İngiltere AB’den çıktı.  Kuzey İrlanda’da Brexit, Hayırlı Cuma Anlaşması sonrasında mümkün olduğunca görünmez hale getirilmeye çalışılan İrlanda sınırını yeniden siyasetin merkezine taşıdı. Galler ise Brexit’e başlangıçta destek vermesine rağmen bugün bağımsızlık yanlısı Plaid Cymru tarafından yönetiliyor. Bir başka ifadeyle Brexit dışarıya karşı egemenliği güçlendirme iddiasıyla yola çıkarken içeride birden fazla egemenlik talebini kuvvetlendirdi.

Buna bir de ekonomiyi eklemek gerekiyor. Enerji maliyetleri, yüksek borçlanma maliyetleri, kamu hizmetleri üzerindeki baskı, konut sorunu ve yıllardır hissedilen reel gelir sıkışması, Westminster’ın “birlik içinde refah” vaadini de aşındırıyor. Londra’nın merkezi dışında ada ekonomik olarak çok zor durumda. Bu bağlamda da Londra ekonomik merkez........

© yetkinreport.com