Atatürk’ün ekonomik modeli (I)
Atatürk'ün 17 Şubat 1923 tarihinde İzmir İktisat Kongresi’nin açılış konuşmasında dile getirdiği “Siyasi ve askerî zaferler ne kadar büyük olursa olsun, ekonomik zaferlerle taçlandırılmazlarsa meydana gelen zaferler devamlı olamaz.” Sözü onun ekonomiye bakış açısının özetidir.
Bir çok kişi Atatürk’ün askeri ve siyasi dehasına hayrandır ki bu son derecede normaldir. Onun askeri ve siyasi dehasına elbette bende hayranım ama beni asıl şaşırtan ve hayran bırakan onun ekonomi dehasıdır.
Mustafa Kemal Atatürk ekonominin toplum hayatındaki yerini çok iyi anlamış ve tüm siyasetini ekonomiye verdiği bu önem üzerine bina etmiştir.
Aynen siyasi ve askeri alanda olduğu gibi ekonomi alanında da rasyonel aklın ve bilimin rehberliğini kabul etmiş, hayali, ütopik ve maceraperest fikir, ideoloji, yol ve yöntemlere hiç itibar etmemiştir.
Öncelikle herkes şunu bilmelidir: Osmanlı toplumu üretmeyi beceremeyen, çağdaşı diğer toplumlar ile rekabet etmeyi başaramayan arkaik bir tarım toplumuydu.
Bu yapı elbetteki üretim alanında çağdaşı sanayi toplumları ile rekabet etmeyi başaramıyordu. Yapılması gereken en önemli şey toplumun bu yapısını değiştirip çağdaş bir sanayi toplumuna dönüştürmekti.
Bu dönüşümü yapmak elbetteki söylemek kadar basit değildir!
Öncelikle mevcut feodal üretim ve iktidar ilişkilerinin kırılması, sonrasında ise toplumun yeni yöntemler ile sınai ürünler üretmeyi öğrenmesi ve yeni bir üretim biçimi inşa edilmesi gerekir.
Tarım çağı üretimi az bilgi, az sermaye, çok emek ve çok toprak........
