menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Mekke Anlaşması tuzak mı yoksa ilerisi için yatırım mı?

36 0
26.10.2026

Bu hafta nihayet 7 Ağustos 2026 tarihinde imzalanan ancak sır gibi saklanan Mekke anlaşmasının maddelerini görebildik.

Anlaşma 16 maddeden oluşuyor ve Türkiye için özellikle ilerisi için belli avantajlar sağlayacak gibi dursa da oldukça çelişkili durumlar da yaratmış durumda.

İlk başta kamuoyunda fazlasıyla kafa karışıklığına ve tepkiye neden olan bu anlaşma için bazı önemli detayları yeniden hatırlatmakta fayda var.

Birincisi bu anlaşmanın yasal düzenlenmesini tamamen Anayasamızın 90. Maddesi belirler.

Bu madde, Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı devletler ve uluslararası kuruluşlarıyla yapılacak olan anlaşmaların nasıl onaylanacağını düzenler.

Yurtdışına asker gönderilmesi konusu ise tamamen Anayasamızın 92. Maddesine bağlıdır.

Bu madde ile de savaş hali ilanı ile Türk silahlı Kuvvetlerin yabancı ülkelere gönderilmesini veya yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye’ye gelmesini koşullarını ve sınırlarını belirliyor.

Böylece Türk askerinin yabancı topraklara gönderilmesi, anlaşma hakkında alınacak karardan tamamen bağımsız olarak alınacaktır.

Dolayısıyla Mekke Anlaşması parlamentodan geçse bile Türk askerinin Suudi Arabistan veya ileride Pakistan’a gönderilmesi gibi bir durum yoktur.

O yüzden kişisel görüşüm parlamentomuz Mekke anlaşmasını onaylarken Türkiye’nin Orta Doğu’nun en stratejik bölgesinde meşru bir zemin altında bulunmasına imkân veren bu anlaşma özellikle ilerisi için çok önemlidir ancak tıpkı 2003 yılında olduğu gibi TBMM, meclisin önerilecek olan tezkereye red oyu vererek Mehmetçiğimizin gönderilmemesini de sağlayabilir.

Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için önümüzdeki günlerde bağımsız yapılacak olan oylama Türkiye için çok büyük avantajdır, zira Anlaşmanın birinci maddesinde her ülke diğer ülkelerin egemenliğini tanıyarak iç hukukunun da bu anlaşmamın üstünde tutulduğunu da kabul etmiş oluyor.

Parlamentoya sunulan anlaşmanın en önemli maddelerine baktığımızda kuşkusuz ki bazı maddeler daha sorunlu olarak ön plana çıkıyor.

Örneğin bu anlaşmandan tarafların ancak 10 yıl sonra ayrılma imkânı olması gibi, ancak tek taraflı erken feshinin de var mı yok mu “cezasını” da belirtmiyor.

Birinci maddeye göre; “Taraflar”, bir birlerinin bağımsızlığını, egemenliğini toprak bütünlüğünü ve uluslararası alanda tanınmış sınırlarının dokunulmazlığını güvence altına almak ve korumak için iş birliği yapacaktır.

"Taraflardan" herhangi birinin toprak bütünlüğü, egemenliği veya uluslararası alanda tanınmış sınırları tehdit altına girer ya da tehlikeyle karşılaşırsa, "Taraflar" söz konusu tehdit veya tehlikeleri ortadan kaldırmak için gerekli tüm araçları kullanacaklardır.

Birinci maddede NATO’nun 5.ci maddesinin girişi veya alt yapısı yapıldığını görüyoruz, anacak burada söz konusu olan “tehdit” tarifi oldukça açık bırakılmış.

Zira Suudi aşiretinin Birinci dünya Savaşında İngilizlere Osmanlıya karşı ihanet etmek için yaptığı işbirliği sayesinde günümüzde geçerli olan sınırlar çizilirken, çok........

© Yeniçağ