Merkez Bankası, Şubat 2026 konut fiyat endeksini açıkladı. Aylık ve yıllık konut fiyat artışı ve yeni konut kira artışı enflasyonun altında kaldı.

Şubat ayı aylık olarak;

Türkiye’de konut fiyatları ortalama yüzde 1,8 oranında arttı.

Yeni konut kira endeksi yüzde 1,6 oranında arttı.

TÜFE aylık yüzde 2,96 ve

İTO geçinme endeksi aylık yüzde 3,86 oldu.

Şubat’tan Şubat’a yıllık olarak;

Türkiye konut fiyatları ortalama 26,4 oranında arttı.

Yeni konut kiraları ortalama 34,2 oranında arttı.

TÜFE yüzde 31,53 oldu.

İTO geçinme endeksi yüzde 37,88 oranında arttı.

Konut fiyatları, 2019 dan başlayıp 2023 yılı ortalarına kadar TÜFE‘nin çok üstünde arttı. Bu artış piyasa kuralları içinde arzın kısıtlı olmasından değil, şok talep artışından ileri geldi. Zira eğer şok talep artışı olmasaydı bu yıllarda tersine yüksek konut stoku vardı. Arz talepten yüksekti. İktisat mantığına göre konut fiyatlarının tersine düşmesi gerekirdi.

Aşağıdaki grafikte, sağ eksende 2018 başı ile 2026 Şubat ayı arasında, konut satışları (kırmızı çizgi) gösterilmiştir. Yeşil noktalı çizgi de, bu yıllar arasındaki konut satış eğilimini- trendini gösteriyor. Konut satışları trendi ortalama 9 yılda değişmemiş. Buna karşılık şok talepten dolayı sol eksende gösterilen konut fiyat endeksi 2021 Haziran ayı ile pik yaptığı 2022 Eylül arasında, yüzde 606 oranında artmıştır.

Konut talebindeki şok artışın nedenlerinden birisi pandemi, açık alanlara, yazlıklara talep artırdı.

İkincisi, 2021 sonunda başlayan ve artan ekonomik kriz ile siyasi kaygıların, güven sorunu yaratması ve bu sorundan kaynaklanan panik havasıdır.

Neden böyle bir panik yaşadık:

2021 TL krizi nedeni ile TL’den kaçış yaşadık.

2023 seçim popülizmi olarak düşük faiz politikası, kredi genişlemesi talebi artırdı.

2023 seçim öncesi, her partide ön seçim olmadığı için yüksek paralar döndü. Bunların kimler olduğunu kamuoyu çok iyi biliyor. Siyasette bu tür yolsuzlukların aklanması için de gayrimenkule talep arttı.

2022 yılında Merkez Bankası ödemeler bilançosunda, net hata ve noksan kaleminde, nereden geldiği belli olmayan 26,2 milyar dolar döviz girişi var. Acaba 2022 yılında ve öncesinde döviz gelsin de seçim öncesi kriz olmasın diye mi bu para girişi teşvik edildi. Giren dövizin bir kısmı konuta yöneldi.

Yabancıya vatandaşlık da verildiği için konut satışları arttı. Ruslar ve Araplar kolay para kazandıkları için, konut talebini ve fiyatları artırdılar.

2023’te deprem telaşı da konut fiyatlarının artmasına neden oldu.

Konut fiyatlarındaki artışın en belirgin etkisi; artık orta ve düşük gelir grupları konut alamıyor.

Eğer 2021 TL krizinde Hükümet istikrar programı yapsaydı, düşük faizde inat etmeseydi, uydurma heteredoks politikalar icat etmeseydi, pandemi nedeni ile fiyatlar bir miktar artardı ancak ülke kriz içinde bu paniği yaşamazdı. Halkın konut alma kapasitesi bu kadar düşmezdi.

© Yeniçağ