menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Jeopolitik istisna olarak Kürtler

30 0
15.04.2026

İran, Irak, Suriye ve Türkiye’de taş yerinden oynasa mesele Kürtlere geliyor. Bu durumu nasıl okumalıyız? Kuşkusuz sorunun cevabı günümüzde jeopolitik bir mesele haline gelen Kürt ve Kürdistan sorununda aranmalı. Irak ve Suriye savaşında olduğu gibi hala devam eden İran savaşında da yine Kürt ve Kürdistan sorununun tüm denklemi doğrudan etkilemesi, yüz yıldır çözülemeyen sorununun çözüme kavuşmadığı sürece bundan sonra da yaşanacak her olayda küresel-bölgesel devletlerin ayağına dolanmaya devam edeceğini teyit ediyor.

Kürt-Kürdistan sorunu Ortadoğu’da dört ülkeye yayılmış sosyolojik, tarihi ve coğrafi gerçekliğiyle bir “jeopolitik istisna” oluşturuyor. Bu istisna klasik ulus-devlet modelinin Ortadoğu’daki en büyük anomalilerinden biridir. Bu istisnai sorun, olası her yeni durumda hem bölgesel-küresel emperyalleri, hem de anti- emperyalleri kara kara düşündürüyor. 20. Yüzyılın sonunda çeşitli kırım ve eritme teknikleriyle yok olması beklenen Kürtlerin dört ülkede oyun kurucu-bozucu özne formunda geri dönüşü hesapları alt üst ediyor.

Kürt-Kürdistan istisnası, bölgesel-küresel sömürge stratejisinde, Irak ve Suriye savaşından çok daha derin kırılmaları tetikleyebilecek potansiyele sahip olan İran savaşında da bir kez daha ajandaların baş köşesindeki yerini aldı. Savaşlarla birlikte egemenlerin çelişkileri derinleştikçe bu istisnai sorun aktüel siyasetin merkezine oturuyor.

Kırılma anlarında bölgesel ve küresel sömürgecilerin Kürtlerle diyalog motivasyonu öne çıkıyor. Bu durum her şeyden önce 20. yüzyıl boyunca çok aktörlü bir strateji olarak planlanan tarihsel Kürt kırımının çöktüğünü gösteriyor. Ancak tırmanan yeni gerilimler kırımın farklı biçimlerde yürütülebileceği kuşkusunu güçlendiriyor. Mesela İran........

© Yeni Yaşam