menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Sosyalizm ve sınıfta kalanlar

35 0
19.12.2025

Sosyalizm, skolastik mantıkla açıklanabilecek bir ideoloji değil. Sosyalizm eşitliği, özgürlüğü savunan bir yaşam formu. Marx, sosyalizmin çıkış noktası olarak kabul edilen Das Kapital’i yazdığında yıl 1867’ydi. Bugünden çok başka bir dünya vardı. İşçiler günde 16 saat çalışıyorlardı. Herhangi bir sosyal hakka sahip değillerdi. Kadınlar toplumsal yaşamın çok gerisindelerdi. Ekoloji diye bir sorun yoktu. Ulus devletler yeni yeni sahne almaya başlamışlardı. İki büyük savaş henüz yaşanmamıştı. Bilginin dolaşımı çok kısıtlıydı. Gerçekten de proletaryanın zincirlerinden başka kaybedeceği bir şey yoktu. Soru şu: Marx bugün yaşasaydı, Kapital’i ve diğer yazılarını aynı mantıkla mı yazardı, toplumu ve proletaryayı o günkü gibi mi tahlil ederdi? Muhtemelen olan bitene daha farklı açılardan bakar, reel sosyalizmin yenilgisinden dersler çıkarır, sınıf mücadelesini farklı okurdu. Nitekim Marx da yanıldı. Sosyalist devrimi, görece işçi sınıfı güçlü olan Britanya’dan bekledi. Oysaki devrim köylü toplumu olan Rusya’da oldu.

Sosyalizm dogmatik bir ideoloji değil. İnsanların daha iyi bir yaşama ulaşmasını savunduğu için, insanlıkla birlikte gelişen, dönüşen bir ideoloji. Sosyalizm mücadelesi veren her toplum, sosyalist düşünceye de pratiği ile katkıda bulunur. Marksizm’e, sosyalizme bir din muamelesi yaparsak, Marx’ın ve Lenin’in düşüncelerini yaşamın tartışılmaz yasaları olarak kabul edersek, 100-150 öncesinde donup kalırız. Mesela Bolşevik Devrimi ile birlikte uygulanan ekonomi politikası, köylüleri açlık sınırına getirmişti. Lenin sosyalizmin ve devrimin yasaları böyle demedi. Komünist Partisinin 10. Kongresinde, Yeni Ekonomi Politikası (NEP) olarak, kapitalist sistemdeki gibi tarımsal........

© Yeni Yaşam