Medeniyet vakumu ve nihilizmle sonuçlanan otorite boşluğu
Türk toplumunun bin yıllık varoluş mücadelesinin dünya tarihini yapacak bir kıvama ulaşması, otorite, hegemonya ve meşruiyet kaynağını tek bir zemin üzerinde kurmasıyla mümkün olabilmiştir: İslâm.
Bu zemin, tevhidî bir ontoloji, hikmet merkezli bir epistemoloji, adalet, hakkaniyet ve merhameti aynı anda mümkün kılan bir varlık ve hayat tasavvurudur.
KÜLTÜREL İNKÂRLA GELEN KÜLTÜREL İNTİHAR
Hakikat medeniyeti, yeryüzünde adaletle barışın, hikmetle düzenin, tevhidle çoğulculuğun, irfanla aklın aynı anda kurulduğu bir medeniyet iradesinin adıdır. Osmanlı, bu tasavvurun son büyük tarihî tecellisidir. Hilâfetin ve medeniyet merkezinin çökertilmesi, yalnızca bir siyasî kurumun ortadan kaldırılması değil, toplumun meşruiyet sunan, tarih yapan, anlam üreten ve yaratıcı ruhunu besleyen köklerinin bilinçli olarak kurutulması operasyonudur. Bu, toplumu yalnızca siyasî bir krizle değil, ontolojik bir boşlukla karşı karşıya bırakmıştır.
Cumhuriyet’le birlikte uygulanan radikal modernleşme projesi, laik, jakoben ve tepeden inmeci bir sosyal mühendislik denemesidir. Bu deneme, toplumun İslâmî köklerini, medeniyet birikimini ve tarihî derinliğini inkâr ederek işe başlamıştır. Bu gözlemi ilk yapan kişilerden birinin seküler entelijansiyanın suskun / susturulan en parlak temsilcilerinden Ahmet Hamdi Tanpınar olması, ne kadar mânidârdır, değil mi?
Bu kültürel inkâr; dilin, mekânın, zamanın, hukukun, eğitimin, ahlâkın ve hatta bedenin bütün koordinatlarını yeniden tanımlama iddiası taşımıştır.
Sonuç, kültürel inkâr yaşayan bir toplumun, kültürel intiharın eşiğine sürüklenmesidir. İki asırlık savrulmanın getirdiği çıkmaz sokak işte burasıdır.
Toplum, Şerif Mardin’in “iki Türkiye” diye tarif ettiği o simülatif modernleşme tecrübesinde, köklerini yitirmiş bir halde iki farklı yöne savrulmuştur.
Bir taraf “modern” olmanın bedelini kendi ruhunu silerek, kendi tarihini unutarak ve kendi medeniyet iradesini reddederek ödemeye çalışırken, diğer taraf kendi köklerini korumaya çalışırken o köklerin ürettiği medeniyet iradesini yeniden üretememiştir.
Her iki taraf da aslında aynı vakumun içindedir: meşruiyet üreten, hegemonya kuran ve tarih yapan bir kurucu-kaynak boşluğunun içinde. Bu boşluk, yalnızca siyasî bir boşluk değildir; anlam, adalet ve yaratıcılık üreten melekelerin yitirilmesine yol........
