Gümrük Birliği’ne “Made in EU” tehdidi!

Biz içeride siyasi konular, fon piyasasının bir kısmında yaşanan gelişmeler ve ABD-İran Savaşı ekseninde şekillenen gelişmeleri gündem haline getirirken, en büyük ticaret ortağımız olan AB ile ticari ilişkilerimizi geri planda bırakmamalıyız. Herkesin bildiği bir sır olan “Türkiye’nin AB üyesi olmayacağı” gerçeği ile “en büyük ticaret ortağımızın atacağı adımları şekillendirme ya da yönlendirme” zorunluluğumuzun ayrı başlıklar olarak görülmesi gerektiğini bir kez daha hatırlatmakta fayda var. Önümüzdeki günlerde gündemde giderek daha çok yer bulacak olan “Made in EU” konusuna da böyle bakılmalı. Başta otomotiv olmak üzere pek çok ihracatçı sektörü yakından ilgilendiren bu konuda Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat’ın ve bakanlık bürokrasisinin çok yoğun mesai yaptığını biliyoruz. Sayın Bakan, Avrupalı muhatapları ile çok sayıda görüşme yaptı, yanına Türk iş dünyasından heyetler almayı da ihmal etmedi. DEİK de konunun yakın takipçisi ve ülkenin en büyük ihracat firmalarıyla birlikte AB nezdinde ciddi bir lobi faaliyeti yürütüyor.

Bu faaliyetlerin sonuncusu ise geçtiğimiz hafta içinde Brüksel’de gerçekleştirildi. Türkiye, “Made in EU” kapsamında AB üyeleriyle benzer ticari muameleye tabi olabilmek için yoğun bir mesai yapıyor. Peki nedir bu “Made in EU” konusu?

Avrupa Komisyonu, 4 Mart 2026 tarihinde stratejik sektörlerde sanayi kapasitesinin ve karbonsuzlaşmanın hızlandırılmasına yönelik bir tüzük teklifi yayımladı. Sanayi Hızlandırma Yasası (Industrial Accelerator Act - IAA) adındaki bu teklif özetle, AB sınırları içinde üretim yapanlara (i) kamu alımlarında ve (ii) kamu destek programlarında (tüketicileri belli ürünlere yönlendirmek için kamu kurumları tarafından sağlanan pazar teşvikleri) münhasır imtiyazlar tanıyan hükümler içeriyor. Teklifin en önemli özelliği ise AB’nin bir süredir diline doladığı “Made in EU” politikasının coğrafi kapsamının tanımlandığı ilk yasal metin olması. Maalesef bugünkü haliyle o tanım Türk otomotiv sanayisi için Gümrük Birliği’ni adeta anlamsız hale getirecek çok dar bir çerçevede yapılıyor.

Komisyon teklifini yaptı; top şimdi AB’nin yasa koyucusu olan Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi’nde (yani Üye Devlet hükümetleri). Hedeflenen, yasanın bu sene sonunda çıkmasıydı. Lakin sadece Avrupa Parlamentosu’nda neredeyse 6 bin değişiklik önergesi verilen bu mevzuata ilişkin olarak Üye Devletlerin de tutumları farklı… Dolayısıyla, IAA’nın resmiyete kavuşmasının önümüzdeki senenin ortasını bulması tahmin ediliyordu ancak AB liderleri geçtiğimiz Perşembe akşamı yayınladıkları bildiri ile konseye IAA’yı 2026 yılı sonuna kadar bitirin dediler.

Takip ettiğim kadarıyla konu, Fransa’nın çerçeveyi mümkün olduğunca 27 AB ülkesi........

© Yeni Şafak