Hürmüz’den Gazze’ye Trump’ın siyasi kontrol sorunu

Başkan Trump’ın Hürmüz Boğazı’nı Amerikan toprağı ilan edeceğini söylemesi, ilk bakışta emperyal bir güç gösterisi olarak okunabilir. Ancak bu tarz bir söylem Washington’ın gücünden çok Trump’ın kendini içinde bulduğu açmaza işaret ediyor. Haftalardır Hürmüz’e abluka uyguladığını ve zaman zaman boğazın petrol gemilerine açık olduğunu ifade eden Trump, gelişmelerin kendi inisiyatifinde geliştiği mesajını vermeye çalışıyor ancak bunun İran karşısında istediğini alamamasının bir ifadesi olduğunu söyleyebiliriz. Trump’ın ‘ağır biçimde’ yenildiğini iddia ettiği İran çatışmayı tırmandırma tehdidi savururken Hürmüz’ün geleceğinde söz sahibi olduğunda da ısrar ediyor. Dolayısıyla sahadaki tablonun Trump’ın söylemiyle örtüşmediği ortada. ABD ve İsrail İran’a ağır zarar vermiş durumda ancak bu göç gösterisinin Washington’ın istediği siyasi sonucu üretmiş olmadığı söylenebilir.,

ASKERİ GÜÇ VE SİYASİ KONTROL

Buradaki temel ayırım askeri güçle siyasi kontrol arasındaki farkta yatıyor. ABD İran’ın askeri tesislerini vurabilir, altyapısını tahrip edebilir ve ekonomisine daha fazla yeni maliyetler üretebilir ancak İran’ı istediği şartlara zorlayamadığı sürece net bir zafer kazanmış sayılmaz. Trump’ın karşı karşıya kaldığı sorun da bu: büyük bir yıkım gücüne sahip olmasına rağmen olayların akışını belirleyememesi. Bu da giderek Trump’ı huzursuz kılan Umman’ı vurmak gibi söylemlere yönelten bir dinamik yaratıyor.

Bu açıdan bakıldığında İran’ın ABD’yi yenmesi gerekmiyor, sadece Trump’ı hızlı, ucuz ve kamuoyuna zafer olarak sunabileceği bir sonuçtan mahrum bırakması yeterli. Hürmüz Boğazı üzerindeki fiili kontrolü de bu zafer vermeme stratejisinin en kilit aracı olarak öne çıkıyor. Dünya enerji piyasalarının en kilit parametrelerinden biri olan ham petrol fiyatları üzerindeki orantısız gücü, İran’ın küresel piyasaları sarsmasını ve faturayı Amerikan tüketicisine........

© Yeni Şafak