Teknoloji karşısında insan zihnini korumak

Geçtiğimiz hafta PISA 2025 sonuçları üzerinde bir Türkiye yazısı yazdım.

Diğer yandan PISA sonuçları ile birlikte karşımıza oldukça ilginç bir dünya tablosu da çıktı. OECD ortalamasında fen, matematik ve okumada şimdiye kadar ölçülen en düşük performans seviyelerini gösterdi.

2018-2025 arasında OECD ülkelerinde okuma performansı ortalama 25 puan geriledi. 74 eğitim sisteminin 56’sında okuma becerisinde ciddi bir düşüş görüldü. Matematikte ise özellikle 2018 sonrasında sert bir gerileme yaşandı. 

Sosyal olaylar ve sorunlarda, elbette tek bir neden-sonuç ilişkisinden bahsedemeyiz.

Ama burada net bir şekilde karşımıza şu soru çıkıyor:

İnsanlığın bilgiye ulaşmasının bu kadar kolay ve hızlı olduğu bir dünyada çocukların temel öğrenme becerileri neden geriliyor?

Bir tuşa basınca, sayfalarca bilgi geliyor.

Bir soru sorunca, cevap ekrana saniyeler içinde düşüyor.

Yapay zekâ metin yazıyor, tercüme ediyor, problem çözüyor hatta tasarım bile yapıyor.

PISA 2025 dünya verilerine bakınca, cevabın çoğalmasının, düşünmenin çoğalması anlamına gelmediğini açıkça görüyoruz.

OECD ülkelerinde öğrencilerin yaklaşık yüzde 46’sı öğrenmelerine yardımcı olması için haftada en az bir kez yapay zekâ araçlarını kullandığını söylüyor. Türkiye’de ise bu oran yüzde 52. Türkiye’deki öğrencilerin yüzde 44’ü yeni bir konu hakkında ön araştırma yapmak, yüzde 34’ü okuması gereken metni özetlemek, yüzde 44’ü ise yazılı ödev için taslak hazırlamak amacıyla yapay zekâdan yararlanıyor. 

Tam da burada eğitim açısından yeni bir mesele, yeni bir gündem ortaya çıkıyor. Daha önce hiç karşılamadığımız........

© Yeni Şafak