Performans yorgunu toplum

İnsanlık M. Foucault’un Disiplin Toplumu’ndan, Byung-Chul Han’ın Yorgunluk (performans) Toplumu’na hızlıca geçti.

“Mesaj araçtı” ve toplum, sanal medyanın da sistematik telkini ile üretim ve başarı baskısı altında performans toplumu olmakla kalmadı, “performans yorgunu” bir topluma dönüştü.

Güney Kore asıllı Alman filozof Byung-Chul Han, Yorgunluk Toplumu’nda modern insanın bu yeni hâlini “performans öznesi” üzerinden anlatır. Performans toplumunun çıktısı yorgunluk toplumudur. Modern insan artık patron, egemen güç vb bir dışsal baskı olmadan da kendi kendini sömürerek tüketebilmektedir.

Ona göre eski disiplin toplumunun “Yapmalısın!” buyurgan dilinin yerini, performans toplumunun “Yapabilirsin!” telkini almıştır.

İlk bakışta özgürleştirici görünen bu değişim, insanın dışarıdan zorlanmak yerine kendisini sürekli daha fazlasına zorlaması sonucunu doğurdu.

Bu sayede patron görünümlü gardiyan adeta insanın içine yerleştirilmiş oldu.

Mesela: Kimse size kusursuz bir bedene sahip olmanızı emretmez. Ekranınız size binlerce “kusursuz beden” gösterir, siz aynadaki kendinizden hoşnut olmamaya başlarsınız.

Kimse size sürekli seyahat etmeniz, iyi restoranlarda yemek yemeniz, mükemmel sofralar kurmanız, süper anneler olmanız gerektiğini söylemez. Fakat başkalarının hayatlarından seçilmiş birkaç saniyelik görüntüler, kendi hayatınızı eksik hissettirmeye yeter.

Her izlediği video, modern insanın kulağına fısıldar:

-Daha güzel görünebilirsin.

-Daha çok gezebilirsin.

-Daha iyi çocuk yetiştirebilirsin.

-Daha iyi yemek........

© Yeni Şafak