Fazla palamut dert oldu…

Kapitalizmin babası sayılan Adam Smith, serbest piyasayı tarif ederken “görünmez el” (invisible hand) kavramından bahseder. Fikir basittir: Arz ve talep kendi kendine bir dengeye oturur, rekabet kaliteyi artırır, fiyatı düşürür ve nihayetinde bundan toplum kazanır.

Peki, kapitalizmin vahşi tarafı ne zaman devreye girer? Arz bollaşıp fiyatlar düşmeye, sermaye sahibinin kâr marjı azalmaya başladığı anda koordineli müdahalelerle piyasayı manipüle etmesiyle…

Son günlerde hem bu sürece hem de ‘kendi krizinizi kendiniz nasıl yaratırsınız’ olayına örnek bir vaka yaşandı. İstanbul İli Deniz Ürünleri Avcıları Üreticileri Birliği bir açıklama yaptı. Özeti kısaca şuydu: “Palamut bolluğu var, fiyatlar düştü, balıkçı zarar ediyor; bu yüzden palamut avcılığına geçici olarak ara verin.”

Vatandaşa deniz nihayet bir cömertlik gösterip ucuz gıda sunmuşken söylenecek söz bu mu olmalıydı? Verilen tepkiler büyüyünce de bu kez “Yanlış anlaşıldık, amacımız avı durdurmak değil, lojistik ve stok sorununu vurgulamaktı” türünden bir «U dönüşü» açıklaması geldi. “Yanlış anlaşıldık” sözünün içinde yine halkı eleştirme ve hedef kitlenin onları anlayamadığı suçlaması var.

Piyasaya arzın artıp fiyatın düşmesini “durdurulması gereken bir kriz” gibi sunmak, toplumun yaşadığı gerçeklikle bağ kuramamaktır. Kendi iktisadi kaygısını halkın mutfak derdinin önüne koyan her kurum, güven sermayesinden yer.

İletişim stratejisinde en zayıf savunma “biz öyle demek istemedik” söylemidir. Kitle iletişiminde ‘ne söylediğiniz’ değil, ‘karşı tarafın ne anladığı’ esastır.

Eğer dert, balıkçının artan girdi maliyetleriyse ve balık bolken zarar ediliyorsa; çözüm kamuoyunu cezalandırır gibi “ava ara verme” çağrısı yapmak değildir. İletişim kanalları üzerinden devlete, lojistik sağlayıcılara ve soğuk zincir altyapısına çağrıda bulunulabilirdi. “Denizimiz bereketli, halkımız bol bol ucuz balık yesin istiyoruz; ancak balığı bozulmadan halka ulaştıracak lojistik ve........

© Yeni Şafak