menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Farklı yönetim yaklaşımları ve modelleri

13 0
17.04.2026

Bir toplumun geleceğini belirleme noktasında önemli rol oynayan eğitim çağın ihtiyaçlarına cevap verebilmesi açısından güncellenmeye ve çağdaş modellere, yöntemlere uygun olarak güncellemesi gerekir.

 

​Yönetim yaklaşımları

 

​Amaç Odaklı Yönetim (Sorun Odaklı, Sonuç Odaklı): Ortaya çıkan sorunları çözmeye odaklanmış yönetim anlayışıdır. Sorunun çözülmesi kendi başına bir amaçtır. Zamanın çoğu bir sorundan diğerine geçerek harcanır ve bürokratik işlemler ön plandadır.

 

Süreç Odaklı Yönetim: Odak noktası sonuçları kontrol etmek değil, üretim esnasında sürece müdahale etmektir. Yanlışın kim tarafından yapıldığına değil, neden ortaya çıktığına (sürece) odaklanılır.

 

Otokratik Yönetim: Bütün güç yöneticinin elindedir. Emirler tartışmasız yerine getirilir, aksi durumda ceza verilir. Astlar pasif ve sıkı denetlenmesi gereken kişiler olarak görülür.

 

Koruyucu Yönetim: Bireylerin kendilerini güvende hissetmelerini ve iş tatminini hedefler. Çalışanların gereksinimlerini karşılamak, kuruma bağlılığı artırmak için ön plandadır.

 

Destekçi Yönetim: Çalışanların örgütsel amaçları gerçekleştirmesi için desteklendiği yaklaşımdır. Yönetici, çalışanın kendini geliştirmesi için ona önderlik eder; iş birliği ve sorumluluk esastır.

 

Birlikçi Yönetim (Collegial): Uzman kişilerin çalıştığı kurumlarda uygulanır. Takım çalışmasına dayalıdır. Bireyin yaratıcılığının artacağı ve mesleki coşkuya ulaşacağı varsayılır.

 

​Yönetim modelleri

 

​Yapısal Modeller: Taylor ve Weber'in düşünceleriyle özdeşleşmiştir. Örgütün yapısına (hiyerarşi, görev tanımı, denetim) öncelik verilir. Bireysellik göz ardı edilir; yukarıdan aşağıya işleyiş hakimdir.

 

Yönetsel Modeller: Fayol ve Follet gibi teorisyenlerin görüşlerine dayanır. Yapıdan ziyade etkin bir yönetimin gerekliliği vurgulanır. Planlama, örgütleme, koordinasyon ve denetim gibi süreçler bir bütün olarak görülür.

 

​Nicel Modeller: Örgüt ve işleyişi matematiksel modellerle açıklanmaya çalışılır. Yapısal ve yönetsel kuramların getirdiği süreçleri sayısal verilere bağlar.

 

Davranışsal Modeller: Bireyi örgütün en değerli varlığı olarak görür. Bireyin sadece maddi değil, psikolojik ve toplumsal güdülerle verimli olacağı savunulur.

 

Durumsal (Öznel) Modeller: "En iyi örgüt modeli yoktur, duruma uygun model vardır" anlayışına dayanır. Örgütün yapısı ve yönetim biçimi, yönetilenlerin niteliğine ve çevresel koşullara göre değişir.

 

Belirsizliğe Bağlı (Esnek) Modeller: Örgütlerin karmaşıklığını ve belirsizliğini vurgular. Belirgin bir yapıdan ziyade gevşek ve değişken bir yapı hakimdir.

 

Demokratik Modeller: Katılıma dayalı modellerdir. Kurumun değerlerinin üyeler tarafından paylaşılmasına önem verilir. Karar alma süreci karmaşık ve pazarlığa dayalıdır; bazen örgütsel standartların ihmal edilmesine açıktır.


© Yeni Mesaj