Türkiye'de enflasyon uzun bir aradan sonra düşüş eğiliminde. Bu elbette önemlidir. Çünkü yüksek enflasyon yalnızca fiyatların artması değildir; tasarrufları eritir, ekonomik öngörülebilirliği bozar ve özellikle sabit gelirli kesimleri ağır biçimde etkiler.

Fakat enflasyon düşerken sormamız gereken ikinci bir soru var:

Enflasyonun düşmesi, enflasyon döneminde oluşan gelir ve servet kayıplarını da ortadan kaldırıyor mu?

IMF'nin Şubat 2026'da yayımladığı Türkiye Madde IV raporu bu konuda oldukça çarpıcı bulgular içeriyor. IMF, Türkiye'de kalıcı yüksek enflasyonun yalnızca ekonomik büyüme ve finansal sistem üzerinde değil, gelir ve servet dağılımı üzerinde de belirgin sonuçlar doğurduğunu söylüyor.

Raporun rakamları, meseleyi yalnızca "enflasyon düşüyor" diyerek değerlendiremeyeceğimizi gösteriyor.

Herkes aynı enflasyonu yaşamıyor

Resmî enflasyon oranı toplumun tamamı için tek bir rakamdır.

Fakat her hanenin tüketim sepeti aynı değildir.

IMF'nin hesaplamasına göre Türkiye'de en düşük gelirli yüzde 20'lik kesim, gelirinin ortalama yüzde 64'ünü gıda, konut ve kira gibi temel ihtiyaçlara harcıyor. En yüksek gelirli yüzde 20'de ise bu oran yalnızca yüzde 35.

Bu fark çok önemli.

Çünkü 2020 sonrasında gıda ve konut fiyatları genel fiyat seviyesinden daha hızlı arttı. Dolayısıyla düşük gelirli vatandaşın fiilen karşı karşıya kaldığı hayat pahalılığı, yüksek gelirli vatandaşın yaşadığından çok daha ağır oldu. IMF de yüksek enflasyonun yaşam maliyetini yoksullar açısından orantısız biçimde artırdığını açıkça belirtiyor.

Basit bir ifadeyle:

Enflasyon herkesi vurdu ama herkesi aynı yerden ve aynı şiddette vurmadı.

Bir hanenin gelirinin büyük bölümü gıda ve kiraya gidiyorsa fiyat artışlarından kaçabileceği alan son derece sınırlıdır.

Geliri yüksek olan hane ise harcamalarını değiştirebilir, tasarruf yapabilir ve daha önemlisi servetini enflasyona karşı koruyabilecek araçlara yönelebilir.

İşte gelir eşitsizliği ile servet eşitsizliğinin birbirini beslemeye başladığı nokta burasıdır.

Gelir makası nasıl açıldı? 

IMF raporundaki belki de en çarpıcı karşılaştırmalardan biri reel gelirlerde görülüyor.

2020'den itibaren gelir dağılımının yüzde 75'lik dilimindeki kişilerin reel gelirleri yüzde 5,4 artarken, yüzde 25'lik dilimde bulunanların reel gelir artışı yalnızca yüzde 0,9 olmuş. Üstelik bu dönem içerisinde asgari ücrette birçok kez artış yapılmasına rağmen fark........

© Yeni Mesaj