Uzun yıllar boyunca gelişmekte olan ülkelere benzer bir ekonomi reçetesi sunuldu: Devlet ekonomide küçülmeli, kamu işletmeleri özelleştirilmeli, piyasaya müdahale edilmemeli, ithalatın önündeki engeller kaldırılmalı ve üretimin yönünü piyasa belirlemeliydi.

Ancak bugün dünya ekonomisinde farklı bir eğilim güçleniyor.

Dünya Bankası'nın Nisan 2026 tarihli Middle East, North Africa, Afghanistan & Pakistan Economic Update raporu bu değişimi oldukça açık biçimde ortaya koyuyor. Rapora göre son on yılda MENAAP bölgesinde açıklanan yeni sanayi politikalarının sayısı yaklaşık üç katına çıktı. İncelenen 19 ulusal kalkınma planının tamamında istihdam yaratılması hedef olarak yer alıyor. Bunların 18'inde beşerî sermayenin geliştirilmesi, 15'inde ise işsizlik temel sorunlardan biri olarak tanımlanıyor.

Yani devlet yeniden ekonominin içine giriyor.

Fakat burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor. Devletin ekonomiye dönmesi, her alana kontrolsüz biçimde müdahale etmesi anlamına gelmiyor. Tartışılan şey; hangi sektörlerin stratejik olduğunun belirlenmesi, üretim kapasitesinin geliştirilmesi ve ülkenin geleceği açısından gerekli alanların kamu politikalarıyla desteklenmesi.

Devlet üreticinin önünü açıyor

Raporda sanayi politikası, devletin stratejik ekonomik faaliyetleri artırmaya yönelik müdahaleleri olarak ele alınıyor.

Kullanılan araçlara baktığımızda tablo daha da dikkat çekici hale geliyor:

Üretim ve Ar-Ge destekleri, ihracat teşvikleri, ithalat tarifeleri ve kotaları, yerli girdi kullanım şartları, kamu alımları ve hatta yabancı yatırımcıdan yerli şirketlerle ortaklık kurmasını ve teknoloji paylaşmasını isteyen uygulamalar sanayi politikasının araçları arasında sayılıyor.

Bunların bir kısmı, yakın geçmişte "piyasa mekanizmasına müdahale" denilerek eleştirilen politikalardı.

Bugün ise yeniden gündemdeler.

Üstelik sadece teoride değil.

Dünya Bankası raporu bunun somut örneklerini de........

© Yeni Mesaj