Bir ülkenin iki düşman aktör arasında arabulucu olması ilk bakışta barışçıl bir diplomasi hamlesi gibi görünür. Ancak uluslararası ilişkilerde hiçbir hamle yalnızca tek bir niyetle açıklanmaz. Pakistan'ın Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki süreçte üstlendiği rol, tam da bu gerçeği yeniden görünür kıldı: Arabuluculuk aynı anda hem barış aracıdır hem de stratejik kaldıraç.

Kamran Bokhari'nin kullandığı "bedava öğle yemeği yoktur" ifadesi bu tartışmanın merkezine oturuyor. Ancak bu ifade tek başına açıklayıcı değil; çünkü devlet davranışını yalnızca çıkar hesabına indirger. Oysa gerçek dünya bundan daha karmaşıktır.

Arabuluculuk: barış görevi değil, güç üretim alanı

Pakistan'ın bu süreçte öne çıkması "iyi niyetli diplomasi" ile açıklanamayacak kadar stratejik sonuçlar üretir. Arabuluculuk üç somut güç alanı yaratır:

Kriz yaşayan aktörlerle doğrudan temas

Küresel sistemde görünürlük artışı

Bölgesel ağırlık kazanımı

Bu üç alan, doğrudan ekonomik değildir. Ama modern uluslararası siyasette ekonomik sonuçlar çoğu zaman bu görünürlükten sonra gelir.

Örnek basit: Krizleri yönetebilen devletler, yatırımcı gözünde "öngörülebilir aktör" olarak algılanır. Bu algı değişmeden doğrudan sermaye hareketi oluşmaz.

Yatırım meselesi: doğrudan değil, zincirleme etki

Tartışmanın en çok yanlış anlaşılan kısmı burasıdır. Amerika Birleşik Devletleri Pakistan'a "arabuluculuk yaptın, yatırım verelim" demez. Böyle bir mekanizma yoktur.

Ama şu mekanizma vardır:

Diplomatik yakınlaşma

Risk algısında........

© Yeni Mesaj