Uluslararası ilişkilerde ortaya çıkan tablo, eski alışkanlıklarla açıklanamayacak bir yapıya işaret ediyor. Tek merkezli bir sistem yok. İki bloklu, net sınırlarla ayrılmış bir dünya da yok. Birden fazla aktörün aynı anda etkili olduğu, ilişkilerin hızla değiştiği bir süreç yaşanıyor.

ABD küresel ölçekte etkisini sürdürürken, Çin ekonomik kapasitesi ve teknoloji yatırımlarıyla alan genişletiyor. Rusya askeri gücüyle sahada varlık gösteriyor. Avrupa ise güvenlik ve dış politika alanında daha bağımsız hareket etmenin yollarını arıyor. Bunun yanında Hindistan, Türkiye ve Körfez ülkeleri gibi aktörler de kendi bölgelerinin ötesinde etkili olmaya çalışıyor.

Bu yapının temel özelliği, ilişkilerin sabit olmaması. Ülkeler bir alanda birlikte hareket ederken başka bir başlıkta farklı yönlere gidebiliyor. Ticaret alanında ortaklık kuran ülkeler, güvenlik politikalarında ayrışabiliyor. Bu durum, uluslararası gelişmeleri öngörmeyi zorlaştırıyor.

Son dönemde yaşanan gelişmeler bu tabloyu somutlaştırıyor. ABD ile İran arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen temaslar, tarafların doğrudan çatışmadan kaçındığını ancak geri adım da atmadığını gösteriyor. Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş, sadece askeri cephede değil; enerji, ekonomi ve diplomasi alanlarında da devam ediyor. ABD ile Çin arasındaki rekabet ise üretim, teknoloji ve ticaret üzerinden ilerliyor.

Rekabetin alanı genişlemiş durumda. Askeri güç önemini koruyor ancak tek belirleyici unsur değil. Ekonomi, teknoloji ve enerji........

© Yeni Mesaj