Türkiye ekonomisi, 2023 yılının ikinci yarısından itibaren uygulamaya koyduğu rasyonel para ve maliye politikaları çerçevesinde makroekonomik dengelenme sürecini sürdürmektedir. Dezenflasyon programının kalıcı başarıya ulaşması, para politikasının sıkılığı kadar kamu maliyesinin bu sürece vereceği desteğin niteliğine doğrudan bağlıdır. 2024 ve 2025 yıllarındaki geçiş dinamikleri, deprem harcamalarının yarattığı tek seferlik mali yükler ve vergi reformu adımlarının ardından gözler, Orta Vadeli Program’ın (OVP) konsolidasyon ve reform hedeflerinin merkezine oturan 2027 yılına çevrilmiştir.

2027, kamu maliyesi açısından yalnızca bütçe açıklarının Maastricht kriteri olan yüzde 3 seviyesinin altına kalıcı olarak çekilmeye çalışıldığı bir yıl değil; harcama mimarisinin rasyonelleştiği, vergi tabanının dijitalleşmeyle genişletildiği ve borç dinamiklerinin sürdürülebilirliğinin test edildiği kritik bir dönüm noktasıdır.

1. BÜTÇE DENGESİ VE MALİ KONSOLİDASYON: MAASTRICHT EŞİĞİNE DÖNÜŞ

6 Şubat depremlerinin getirdiği devasa yeniden imar ve ihya harcamaları, merkezi yönetim bütçe açığının GSYH’ye oranını yüzde 5-6 bandına taşımıştı. Ancak 2026 sonu itibarıyla konut, altyapı ve rehabilitasyon harcamalarının tepe noktasını geride bırakması, 2027 bütçesini "olağanüstü dönem bütçesi" olmaktan çıkarıp "yapısal denge bütçesi" niteliğine kavuşturmaktadır.

Bütçe Açığı Hedefi: 2027 yılında merkezi yönetim bütçe açığının GSYH’ye oranının kalıcı olarak %2,5 – %2,8 bandına geriletilmesi temel çıpadır.

Faiz Dışı Denge: Maliye politikasının para politikasıyla senkronizasyonu için faiz dışı fazlanın (primary surplus) pozitif bölgede tahkim edilmesi gerekmektedir. 2027, kamu maliyesinin toplam talep üzerinde net dezenflasyonist etki üreteceği yıl olmak zorundadır.

Mali Kural ve Çıpa İhtiyacı: Harcama tavanlarının ve borçlanma limitlerinin kanuni bağlayıcılığını güçlendiren modern bir "mali kural" (fiscal rule) çerçevesinin hayata geçirilmesi, bütçenin uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları nezdindeki güvenilirliğini tahkim edecektir.

2. HARCAMA REFORMU: KAMUDA TASARRUFTAN YAPISAL RASYONELLEŞMEYE

2024 yılında yürürlüğe konulan Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi; taşıt alımları, hizmet binası kiralamaları ve temsil giderleri gibi cari harcamalarda tasarruf refleksi oluşturmuştu. Ancak 2027'de mali konsolidasyonun sürdürülebilmesi, yüzeysel kesintilerin ötesinde derin yapısal harcama reformlarını gerektirmektedir:

Harcama Gözden Geçirmeleri (Spending Reviews): Kamu kurumlarının harcama ödenekleri artık otomatik artış mekanizmalarından çıkarılmalı; sıfır tabanlı bütçeleme (zero-based budgeting) ve etki analizleri uygulanmalıdır. Verimsiz bulunan kamu yatırım projeleri tasfiye edilmeli,........

© Yeni Birlik