Benzerliklerine rağmen Tebriz/Bakü lehçeleri, Kerkük Türkçesi’nden çok farklıdır. Özbeklerin konuştuğu Çağatay Türkçesi, Orta Asya’da değişik ses/desenlerle karşımıza çıkıyor. Kırgız’ın Kıpçakçası ile Uygurlar, anlaşmada zorlanabilirler. Kazan Tatarı ile Kırım Tatarı da aynı seslerle konuşmazlar… Maveraünnehir’den Çağatay lehçesini konuşulsa da ağızlar çok farklı. Lisan üzerine çalışan âlimlerimiz; Doğu lehçeleriyle Batı (Anadolu) lehçeleri arasına, kalın çizgiler çizmişlerdir

Türkçemizin Kur’ân’ca lehçesinin geçmişini Karahanlıcaya kadar götürseler de, bahsedeceğimiz lehçenin tarihçesinin yüz yirmi yıl civarında olduğunu söylememiz yanlış mı anlaşılır, bilemeyiz…

Medreselerdeki anne dilinin, anne sütünce önemli olduğunu ihsas eden Bediüzzaman’ın, medreselerin ilk basamaklarında anadildeki eğitimi esas alması, ilmî bir hakikatin ucu olmalı. Ebeveynlerin hayatlarında; en mutena musikîlerden, müjdelerden ve sedalardan kulağa daha hoş ve lâtif gelen sesler, yavrularının ilk telâffuzları değil mi? Manasız seslerin kelimelere dönüşümü mu’cizesini, ebeveynler farkına varmaksızın alkışlıyorlar. 

Bizden parçacıklar olan yavrularımızın, kelime olarak ilk telâffuzlarına müdahale edemiyoruz. Fakat biliyoruz ki, en aşina olduğu kelimelerden başlayacaklardır, telâffuza… Ebeveynin, sair ilgililerin veya çevrenin seslerini takip edecekler. Çok gariptir ki ebeveynler, turfanda kelimelere verdikleri ehemmiyeti devam ettiremiyorlar. Masum ağızlardan, mu’cize olarak çıkacak her kelimenin; çocuğunun ruhunu ve mana dünyasını inşada kullanacağını belki de düşünmez.

Bebeklerini henüz dünyaya getirmiş annelere büyüklerinin, beslenme noktasındaki gösterdikleri ihtimamlarını az-çok biliyoruz. Annelerin yedikleriyle irtibatlı beslenen yavruların sağlıkları için, dikkatler annede toplanır… Zira yanlışlıkla sütüne karışacak yabancı bir madde (veya haram) bebenin sıhhatini bozacaktır. Anne ile bebek arasındaki beslenme dengesini, yavrunun........

© Yeni Asya