ANAYASAL BİR KURUM OLAN VE GENEL İDAREDE YER ALAN DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI GEREK GÖREV VE SORUMLULUKLARI GEREKSE HİZMET ALANI BAKIMINDAN ÖNCELİKLİ KURUMLARDAN BİRİDİR. STRATEJİK GÖREVİ, PERSONEL SAYISI, TOPLUMLA İLİŞKİSİ GİBİ AÇILARDAN DİĞER KURUMLARDAN FARKLILIK ARZ EDER.

Bütün devlet kurumları resmî statü bakımından aynı olmakla beraber görevi, personel sayısı, toplumla ilişki derecesi gibi açılardan farklılık arz eder. Kimileri daha stratejik ve daha öncelikli öneme sahipken kimileri geri planda olabilir. Bu yüzden birinci kategorideki kurumların başta idarî kademedeki atamaları olmak üzere faaliyetleri kamuoyunda daha yakından izlenir. Anayasal bir kurum olan ve Genel İdarede yer alan Diyanet İşleri Başkanlığı da gerek görev ve sorumlulukları gerekse hizmet alanı bakımından öncelikli kurumlardan biridir.

OSMANLI’DA ŞEYHÜLİSLÂMLIK MAKAMI VARDI

Osmanlı döneminde dinî konularda fetva vermek, devletin yönetimiyle ilgili temel ilke ve kanunların konmasında söz sahibi olmak, ilmiye sınıfı tarafından yürütülen yargı ve eğitim görevlerini ifa etmek gibi faaliyetler Şeyhülislâmlık makamı tarafından gerçekleştiriliyordu. Cumhuriyetin kurulmasından sonra 1924 yılında “İslâm dini ile ilgili işleri yürütmek, toplumu din konusunda aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmek” üzere Diyanet İşleri Başkanlığı kurulmuştur. 1935 yılında ilk özel kanunu çıkarılan Başkanlık süreç içinde yeni kanunî düzenlemelerle faaliyetlerini devam ettirmiş, nihayet 2010 ve 2013’deki son düzenlemelerle bugünkü teşkilat kanununa kavuşmuştur.

DİNÎ HİZMETLER SİVİL NİTELİK TAŞIR

Din yani İslâm “Yaratıcının insanlara dünya ve ahiret saadetini temin etmek üzere gönderdiği mesajlar bütünü” olduğu için, özü itibarıyla sivil bir nitelik taşır. Diğer bir ifadeyle din hizmetleri nebevîdir. Peygamberler, İslâm özelinde Hz. Peygamber (asm) Allah’tan aldığı vahyi insanlara tebliğ etmiş, aynı zamanda bunu kendi hayatına taşıyarak fiiliyata yansıma biçimini de göstermiştir. Ayette açıkça belirtildiği üzere, Peygamber (asm) temelde şu dört görevi gerçekleştirmeye memur kılınmıştır: “İnsanlara Allah’ın ayetlerini okumak, onları........

© Yeni Asya