Bu suallerin bir kısmına sual edilen mekânda cevap vermeye çalışırız. Bir kısım sualler ise ya yazılı bir kâğıt ile yâda başka bir yolla gönderilir. Bu berdevam yazılar içinde bu suallere de konu bütünlüğü ve ehemmiyeti açısından cevaplar vermeye çalışacağız.

Soru-1: Risale-i Nur’a göre meşveret ve şûrâlarda alınan kararlar içtihat olarak kabul edilir mi? İçtihatta isabet ederse bir sevap, etmezse içtihat sevabı meşveretler için de geçerli midir?

Risale-i Nur hizmetinin en temel esaslarından biri meşverettir. Bediüzzaman, ferdî istibdadın yerine şahs-ı manevînin hâkimiyetini esas almış; hizmete dair meselelerin istişare ile karara bağlanmasında ısrar etmiştir. Bu sebeple zaman zaman şu soru sorulmaktadır: “Meşveret ve şûrâlarda alınan kararlar bir içtihat hükmünde midir? Eğer öyleyse, içtihatta isabet edenin iki, hata edenin bir ecir alacağına dair hadis-i şerif, meşveret kararları için de geçerli olur mu?” Bu meseleyi doğru anlayabilmek için önce “içtihat” ile “meşveret” kelimelerinin mahiyetini birbirinden ayırmak gerekir.

İçtihat ile meşveret aynı şey değildir

İçtihat, Kur’ân ve Sünnet’te açık hükmü bulunmayan şer’î meselelerde, gerekli ilmî ehliyete sahip müçtehid âlimlerin delillerden hüküm çıkarmasıdır. Bunun şartları, usûlü ve sınırları İslâm fıkhında teferruatlı olarak belirlenmiştir. Meşveret ise bir mesele hakkında ehil kimselerin fikirlerini ortaya koyarak ortak akıl ile en isabetli kararı aramasıdır. Meşveretin konusu yalnızca dinî hükümler değildir. Hizmet usulleri, eğitim faaliyetleri, idarî işler, hizmet faaliyetleri, zamanlama, imkânların kullanılması ve benzeri birçok konuda meşveret yapılır.

Dolayısıyla Risale-i Nur hizmetindeki meşveretler, umumî anlamıyla yeni dinî hükümler ortaya koyan bir içtihat kurumu değildir. Meşveretin........

© Yeni Asya