I. CİHAN HARBİ’NİN SONU VE NETİCELERİ

e- Eski İttihatçılar M. Kemal ile Ters Düştüler

*Milli Mücadeleye katılan eski İttihatçılar zaman içinde çeşitli meselelerde M. Kemal ile görüş ayrılığına düşüp, yollarını ayırdılar.

Ters düşülen konuların başlıcaları şunlardır:

1- Yetki ve Liderlik çatışması; Cumhuriyet kurulduktan sonra, Mustafa Kemal yavaş yavaş bütün güçleri uhdesinde toplamak istiyordu. M. Kemal’in kendi liderliğinde sivil-asker tek otorite kurmak istemesi, diğer ittihatçılarda rahatsızlığa sebep oldu. Eski İttihatçılar Osmanlı’da olduğu gibi yine eski kadroların ve ittihatçı geleneklerin karar mekanizmalarında olmasını istiyorlardı.

2-Ordu –siyaset ayrılığı; Mustafa Kemal ordunun siyasete bulaşmamasını ve siyasetten uzak durmasını istiyordu. Muhalifler ise ‘Ordu-Millet’ görüşünü ileri sürerek askerin milletten ayrı düşünülemeyeceğini, dolayısıyla askerlerin yönetimde de bulunmasını istiyorlardı.

3-Rejim ve Devrim anlayışı farklılığı: İttihat ve Terakki mensupları, Milli Mücadeleye Padişahlık ve Meşrutiyet’i korumak için katılmışlardı. Mustafa Kemal ise başlangıçta aynı görüşte olmasına rağmen (veya mevcut durum icabı) sonradan bu görüşünden vaz geçerek Saltanatı ve Hilafeti kaldırmak ve yerine Laik bir cumhuriyet kurmak gibi köklü bir değişim yapmak istiyordu.

4- Devrimlerin fazla Radikal bulunması: Mustafa Kemal’in Hukuk, Harf devrimi, kılık-kıyafet devrimi gibi devrim yapma görüşleri, muhalifler tarafından fazla radikal bulunmuştur. Eski İttihatçılar ise, M. Kemal’in bu icraatlarının toplum yararına olmadığı ve milleti böleceği görüşündeydiler.

5- Siyasi Teşkilatlanma ve Muhalefet: Kurtuluş savaşından sonra eski İttihatçılar (Rauf Orbay, Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy vd’ri) M. Kemal ile yollarını ayırıp Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasın’ı (TPCF) kurdular. TPCF’nın, ‘Dini inançlara saygılı olmayı ve adem-i merkeziyetçiliği........

© Yeni Akit