Napoli: Vezüv’ün Gölgesinde Karakterini Korumayı Başaran Şehir
Geçen hafta “güney İtalya’nın en karakterli şehri” olarak anılan Napoli’deydim ve ona neden böyle dendiğini bu seyahatte çok iyi anladım… Napoli önce; sokakların sesi, duvarların yıpranmışlığı, balkonlardan sarkan çamaşırlar, dar aralıklardan geçen motosikletler, futbol bayrakları, kahve kokusu ve Vezüv’ün uzaktan görünen sessiz ağırlığı ile gösterdi kendini… Bu şehir kendisini steril bir Avrupa vitrini gibi sunmuyor, yaşanmışlığını saklamıyordu… Napoli’nin asıl etkisi de bence buradan geliyor: kusurlarını -örtmeye çalışmadan- kendi kimliğine dönüştürmesinden… Bu kimliğin arkasında tarihsel kırılmalar, siyasi hırslar, savaşın bıraktığı izler ve güney İtalya’nın uzun süre taşıdığı ekonomik-sosyal “dışlanmışlık” hissi var… Napoli’yi anlamak için meydanlarına, kiliselerine, sahiline bakmak yetmez; yeraltındaki yıkım hafızasına ve gündelik hayatına da bakmak gerekir. Çünkü bu şehirde tarih, çoğu zaman toprağın altında ve insanların alışkanlıklarında yaşamaya devam ediyor… Pompei ve Herculaneum çevresinde gezerken İtalya’nın antik Roma mirasıyla kurduğu ilişkinin yalnızca arkeolojik değil, politik bir anlam da taşıdığını hissedersiniz. Antik kentlerin keşfi Mussolini döneminden çok daha eskidir; ancak 20. yüzyılda Mussolini yönetimi, Roma mirasını “Büyük İtalya” fikrinin simgesine dönüştürmeyi özellikle önemsemişti. Bu nedenle Pompei gibi alanlar yalnızca geçmişin kalıntıları değil, aynı zamanda modern İtalya’nın kendisini nasıl anlatmak istediğinin de sahnesi haline gelmiştir. Mussolini dönemi, altyapı hamleleri ve modernleşme iddialarıyla güçlü bir devlet görüntüsü vermeye çalışırken, aynı zamanda İtalya’yı ağır bir savaş yıkımına da sürüklemiştir. İşte bu çelişki Napoli’de çok daha hissedilir hale gelir. Çünkü Napoli, İkinci Dünya Savaşı’nın bombardımanlarını, korkusunu ve yoksulluğunu doğrudan yaşamış şehirlerden biridir. Bu hafızanın en çarpıcı duraklarından biri Galleria Borbonica’dır. 19. yüzyılda Bourbon döneminde inşa edilen bu yeraltı geçitleri, İkinci Dünya Savaşı sırasında binlerce Napolili için sığınak haline gelmiştir. Bugün bu tünellerde görülen paslı otomobiller,........
