Bir devletin gücünü ne belirler?.. Ordusu mu? Ekonomisi mi?.. Sınırlarının genişliği mi?..

Elbette bunların hepsi önemli. Ama bana sorarsanız, bir devletin asıl gücü biraz da vatandaşının o devlete ve onun adaletine duyduğu güvende saklı.

Çünkü devlet dediğimiz şey sadece kanun koyan, vergi toplayan, sınır koruyan bir yapı değil. Bizim devlet anlayışımızda devletin bir anlamı daha var. Nizam var, adalet var, emanet duygusu var.

Belki de bu yüzden bizim siyasi ve düşünce tarihimizde “mülkün temeli adalettir” sözü bu kadar güçlü bir karşılık bulmuş.

Nizamülmülk’ten İbn Haldun’a kadar uzanan büyük bir düşünce çizgisinde devletin devamlılığı ile adalet arasında hep bir bağ kurulmuş. Devlet güçlü olacak ama o gücün bir ölçüsü de adalet olacak.

Bugün Türkiye’nin hukuk düzenini konuşurken benim aklıma biraz da bu geliyor.

Çünkü artık sadece “hangi kanunun hangi maddesini değiştirelim?” sorusunu konuşmanın yetmediği bir yerdeyiz.

Daha büyük bir soru var: Türkiye, ikinci yüzyılını nasıl bir hukuk anlayışıyla taşıyacak?

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız’ın infaz hukukuna ilişkin “yamalı bohça” ifadesini de bu yüzden önemsiyorum.

Yıldız’ın söylediklerine baktığınızda konu yalnızca infaz kanunundan ibaret değil. Siyasi Partiler Kanunu’nun, Seçim Kanunu’nun ve Anayasa’nın da birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Aslında burada çok basit ama önemli bir şey söylüyor: Zaman içerisinde farklı ihtiyaçlarla yapılan düzenlemeler, bir süre sonra bütüne bakmayı gerektirebilir.

Bu, “Her şeyi değiştirelim” demek değil. Tam tersine, neyin işe yaradığını, neyin artık ihtiyaca cevap veremediğini dürüstçe konuşabilmek demek.

Hukukta benim en önemsediğim meselelerden biri de bu: Öngörülebilirlik.

İnsan, yaptığı bir şeyin hukuken nereye varacağını bilmeli.

Devlet de kendi koyduğu kuralların arkasında durabilmeli.

Bunu özellikle ceza ve infaz hukukunda daha fazla önemsiyorum. Çünkü burada devletin insan hayatına ve özgürlüğüne dokunan en ağır yetkilerinden biri söz konusu.

Ceza dediğimiz şey yalnızca “suç işledin, karşılığını gör” meselesi değil.

İşin içinde mağdur var. Mağdurun ailesi var. Toplumun güvenliği var. Hükümlü var. Onun ailesi var...

Bir insanın yaptığı suçun karşılığı olacak, elbette. Ama o insanı sonsuza kadar yalnızca işlediği suçtan ibaret görmek de adaletin bütününü........

© Türkiye