menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Akademik Hedefler ve Küresel Emperyalizm

33 0
14.05.2026

Akademik Hedefler ve Küresel Emperyalizm

Çin’den iki haber: Akademik değerlendirmelerde SCI/Wos benzeri indeksli makale yayını yerine çözüm üreten niteliksel vasfı üstün araştırmalar dikkate alınacaktır. Akademisyenin üniversitede varlık sebebi, sorunlara odaklanarak çözüm üretmek, kafa yormaktır. Özetle, “bilim, bilim için değil, insan içindir”. Diğer haber ise Taklamakan Çölü kıyısında 547 hektarlık alanda yürütülen projeyle buğday üretimine başlanmıştır.

Çin’in akademik değerlendirmedeki köklü değişiklikleri, SCI/WoS kapsamındaki yayın temelli niceliksel yaklaşım yerine, doğrudan soruna çözüme yönelik niteliksel çalışmaları dikkate alma usulüdür. Bu değişim, ilkesiz ve hedefsiz yayın kirliliği veya “yayınla ya da git” baskısına gerçekçi bir tepkidir. Bu değişim, “Yükselen Çin”in dayandığı zihniyete de işarettir.

Üniversitenin akademik kurullarından YÖK’e akademik toplantıların öncelikli gündemi, indeksli dergilerde yayınlardır. İndeks niteliğine göre çalışmanın değeri artarken yayın için başvurulan derginin kabul ihtimali zayıflamaktadır. Dergipark sisteminde de her derginin tarandığı indeksler listelenmekte, makalelerin kabul oranı belirtilmekte, kabul edilmeyen makalelerin çokluğu o derginin bilimselliğinin yüksekliğine karine teşkil etmektedir.

Nitelikli dergilerde veya uluslararası yayınevlerinde yayınlanmış makale-kitap şartı, akademik teşvik dahil atama ve yükseltilme kriterlerinin önceliklerindendir. Bu yüzden akademik personel arasında daha fazla yayın ile bunlara atıf alma konusunda yarış vardır. Bu alanda belirli bir başarıyla birlikte kâr hedefli organizasyonlardan da geçilmemektedir. Öte yandan başta rektörler olmak üzere kilit görevlerde bulunanların çoğunluğunun akademik yayınları/atıfları sıfıra yakın veya azdır. Yükseköğretimin beyni durumundaki kurulları ve pozisyonları işgal edip araştırma ve yayın açısından yetersizlik, büyük çelişkidir. Üniversite yöneticilerinin akademik fakirliğinin, aynı zamanda siyasallaşma boyutu bulunup bunun doğal sonucu olan genel başarısızlık ise ayrı konudur.

Uluslararası yayınların ülke akademisi açısından aynı zamanda prestij boyutu olduğu, bunun birçok önemli sonuçları yanında mesela daha fazla yabancı öğrenci tercihine yol açtığını belirtelim. Sorun ise bütçe ve insan kaynaklarının, bu ülkenin sorunlarının çözümüne, refah ve huzurunun artışına ne kadar katkı sağladığıdır. Eğitim ve araştırma kurumları, öncelikle kendi ülkemizin beşeri, teknik, sağlık, çevre, dış politik ve diğer sorunlarını ne kadar dikkate almakta, kaynaklarını ne ciddiyetle bu yöndeki çözümlere ayırabilmektedir?

Çin akademisi, uluslararası kabul gören dergilerdeki yayınları dışlamamakta fakat önceliği sorunların çözümüne, üretimin artışına ayırmaktadır. Bu kapsamda ikinci haber, çölde buğday üretimi aynı zamanda birçok akademik alanın işbirliğinin başarılı........

© Turkish Forum