Akşam oluyor. Evlerde televizyonlar açılıyor. Bir dizi başlıyor. Kimi zaman bir aile hikâyesi, kimi zaman bir aşk, kimi zaman suç, mafya, savaş, istihbarat veya devlet mücadelesi…

İnsanlar yalnızca bir hikâye izlediğini düşünüyor.Oysa ekranın karşısında yalnızca hikâyeler tüketilmiyor. Düşünceler, değerler, davranışlar ve dünyaya bakış biçimleri de yeniden üretiliyor.

İşte tam da burada önemli bir mesele karşımıza çıkıyor.“Önce hikâye, sonra alışkanlık”.

Bir davranış veya düşünceyle ilk kez karşılaşılanılmasıyla, aynı davranışın yıllarca tekrar tekrar gösterilmesi aynı şey değildir.

İnsan ilkinde şaşırır. İkincisinde dikkat kesilir. Üçüncüsünde alışmaya başlar.Bir süre sonra ise artık sorgulamamaya başlar.

Psikolojide öğrenme süreçlerinin önemli unsurlarından biri tekrardır. Bir davranış belirli sonuçlarla sürekli eşleştirildiğinde zihinde çağrışımlar oluşur.

Diziler de tam burada güçlü bir araçtır.

Bir karakter sürekli cesaret, güç ve başarı ile ilişkilendiriliyorsa, onun davranışları izleyicide olumlu bir model hâline gelir.

Buna karşılık belirli bir kişi, grup veya ülke sürekli tehdit, ihanet ve kötülükle birlikte gösteriliyorsa, zamanla o kişi, grup veya ülkeye ilişkin olumsuz bir çağrışım oluşur.

İşte şartlanmanın en basit biçimlerinden biri “tekrar eden........

© Türkgün