Uzun yıllar boyunca dünya ticareti, düşük maliyetli ve yüksek hacimli üretimle şekillendi. En ucuz kim üretirse, en hızlı kim teslim ederse o öne çıkıyordu. Ama artık oyun alanı değişti. Eskiden hızlı gitmek önemli iken şimdi kaza yapmadan hedefe varmak önemli.

Salgın, savaşlar, enerji krizleri ve Trump’ın yaptığı vergi değişiklikleri ve işgal girişimleri gibi küresel sentetik anomaliler sadece sağlık veya dış politika meselesi değil. Bunlar çoğu ülkeye ekonomilerinin dayanıklılığını da sorgulattı. Sanki dünya savaşı öncesinde bir tatbikat döneminde gibiyiz.

Şu anlaşıldı ki; mesele sadece üretmek değil, üretimi sürdürebilir kılmak; mesela sadece ticaret değil, ticareti sürdürülebilir kılmak. Ülkeler artık üretim hatlarını, kaynaklarını ve tedarik yollarını bir “güvenlik unsuru” olarak ele alıyor.

Bu dönüşüm, ticari ilişkileri de derinden etkiliyor. Önceki dönemlerin “herkesle iş yap” mantığı yerine, “güvenilenle iş yap” yaklaşımı geliyor. Özetle: Dostlardan Tedarik! Ucuz maldan çok, güvenilir ve sürdürülebilir tedarik tercih edilir hale geldi. Global zincirlerin yerini bölgesel ve dost temelli iş birlikleri almaya başladı. Sanki dünya........

© Türkgün