Tarım denildiğinde aklımıza buğday, arpa, süt, et, traktör, gübre ve mazot; sağlık denildiğinde ise hastane, doktor, ilaç ve ambulans geliyor. Oysa değiştirmemiz gereken ilk şey tam olarak bu bakış açısıdır.

Tarım ile sağlık birbirinden ayrı iki sektör değildir. Sağlık hastanede değil, tarlada başlar. Sağlıklı toplum yalnızca güçlü hastaneler, modern cihazlar ve başarılı tedavi hizmetleriyle kurulamaz. Sağlıklı toprak, temiz su, bilinçli üretici, sağlıklı bitki ve hayvan, sürdürülebilir üretim ve güvenilir gıda da sağlık sisteminin ilk halkalarıdır. Bir pestisit hatası yalnızca tarımsal hata değildir. Kirli sulama suyu sadece çiftçinin problemi, hayvancılıkta kontrolsüz antibiyotik kullanımı sadece hayvancılığın meselesi değildir. Bunların tamamının yolu sonunda insan sağlığına çıkar.

Bu nedenle tarıma yapılan her doğru yatırım aynı zamanda koruyucu sağlık yatırımıdır. Toprağı korumak, temiz su kullanmak, pestisit riskini azaltmak, hayvan hastalıklarını önlemek ve besleyici gıdaya erişimi güçlendirmek, gelecekte sağlık sistemi üzerindeki önlenebilir yükün azaltılmasına katkı sağlar. Çünkü tarımsal üretimde verilen kararların etkisi tarlada kalmaz; sofraya, insana ve nihayetinde sağlık sistemine ulaşır.

RAKAMLAR BİZE BAŞKA BİR ŞEY SÖYLÜYOR

2026 yılı merkezî yönetim bütçesine baktığımızda bazı rakamları yan yana koymakta fayda var. Sağlık Bakanlığına yaklaşık 1 trilyon 475 milyar TL, Millî Savunma Bakanlığına yaklaşık 823 milyar TL, Tarım ve Orman Bakanlığına yaklaşık 542 milyar TL, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yaklaşık 275 milyar TL, İçişleri Bakanlığına yaklaşık 120 milyar TL başlangıç ödeneği ayrılmış durumda. Diyanet İşleri Başkanlığının 2026 bütçesi ise 174 milyar 389 milyon TL. TBMM kayıtlarında bu rakam açık şekilde yer alıyor.

Burada önemli bir ayrımı da yapalım. Tarım ve Orman Bakanlığının kurumsal bütçesi yaklaşık 542 milyar TL olmakla birlikte, bütçe sunumunda 2026 yılında tarım sektörüne çeşitli kanallardan toplam 888 milyar TL kaynak ayrıldığı ifade ediliyor. Benzer biçimde Sağlık Bakanlığının kendi bütçesiyle, devletin toplam sağlık harcaması aynı şey değil; sağlık alanına ayrılan toplam kamu kaynağının 3 trilyon 307 milyar TL’ye ulaşmasının beklendiği açıklanmış durumda.

Ama yine de şu soruyu sormak zorundayız: Gıda güvenliğini millî güvenlik meselesi olarak görüyorsak........

© Türkgün