ABD ve diğer dünya seçimlerinin bize anlattıkları
Amerikan seçimlerinde mavi dalga geliyor
Bu satırları ABD ara seçimlerine bir gün kala yazıyorum. Ama sonuçlar üç aşağı beş yukarı belli. Kamuoyu yoklamaları Donald Trump’ın ağır bir yenilgi alacağına işaret ediyor. Birçok medya organında muhalefetteki Demokratik Parti’nin renklerinden dolayı Amerika’da bir “mavi (dip) dalganın” gelmekte olduğuna vurgu yapılıyor. Örneğin İngiliz The Guardian gazetesi bir yazıda, gelmekte olanın bir “mavi dalga” mı, yoksa bir “mavi sel” mi olacağını tartışıyordu.
ABD’de iki yılda bir yapılan Temsilciler Meclisi’nin tamamı ve Senato’nun üçte bir yenileme seçimleri Başkan’ın dönem ortasına rastladığında iktidar partisi kural olarak bir miktar oy kaybeder. Ama Başkan yoluna devam eder. Bu kez listelerde olmamasına rağmen Trump’da oylanacak ve büyük bir yenilgi alması bekleniyor.
Yenilginin ne düzeyde olacağı, yani bir dalga mı, yoksa bir sel şeklinde mi gerçekleşeceği muhalefetteki Demokratların birlik halinde hareket edip etmeyeceklerine ve kendi seçmenlerini ne ölçüde sandıklara götürme becerisini göstereceklerine bağlı olacak.
Seçimlerde Trump ve Cumhuriyetçi Parti zayıflayacak ama Demokratlar Parti’de de sorunlar var. Bu partide Clinton klanının (Biden ve Harris buna dahil) temsil ettiği, merkez çizgide siyaset yapan kadrolarla, Bernie Sanders’in temsil ettiği sosyalist kanat arasında bazen su yüzüne çıkan derin çekişmeler yaşanıyor. Bu çekişmeler Demokratların başarısını gölgeleyebilir. Örneğin Michigan Eyaletinde Müslüman aday Abul El-Sayed’e karşı ön seçimi kaybeden partili rakibi, Cumhuriyetçi adayı destekleyeceğini açıklayarak Demokratik partiyi çok güç bir durumda bıraktı. Oysa daha birkaç gün önce Obama El-Sayed için kampanya yapmıştı. Buna rağmen, gençlerin ve memnuniyetsiz yoksul kesimlerin sesi olan sosyalistlerin Demokratik Partiyi başarıya taşıyacaklarına ve mavi dalganın Amerikan siyasi haritasında tektonik bir değişim yaratacağına inanılıyor.
Trump’ın başarısızlığının nedenleri
Trump 2024’teki seçimleri Amerikan tarihindeki en büyük oy miktarını elde ederek ve rakibi Kamala Harris’e büyük fark atarak kazanmıştı. Üstelik, Kongre’nin her iki kanadında, yani Senato ve Temsilciler Meclisi’nde hakimiyet, her Başkan’a nasip olmayacak şekilde Trump’ın partisi Cumhuriyetçilere geçmişti. Bu ara seçimde Temsilciler Meclisi’nin Demokratlara geçmesi bekleniyor. Senato ise bıçak sırtında.
Görevinin ilk aylarında Trump’ın kamuoyundaki destek oranı yüzde 60’ın üzerindeydi. Şimdi 80 yılın en düşük görev onay oranıyla seçimlere giriyor. Bunun nedeni Trump’ın vaat ettiklerinin tam tersini yapmış olması. İktidara gelirken halka ekonomik refah ve iç güvenlik vaat etmişti, ama tam tersi oldu.
İthal mallarına uyguladığı yüksek vergiler ve İran savaşından dolayı enflasyon arttı. Ortalama Amerikan hane halkı hayat pahalılığından dolayı geçim sıkıntısı çekmeye başladı. Trump’ın en büyük seçmen gruplarından çiftçiler artan gübre ve mazot fiyatları nedeniyle aynı bizde olduğu gibi zarar eder duruma düştüler. Ortalama Amerikalı geçim sıkıntısı çekerken Trump’ın kişisel servetini şaibeli şekilde artırması halkın tepkisini çekiyor.
Trump ülke içinde huzur ve güvenlik vaat etmişti ama burada da tersi oldu. Kaçak göçmenlerle mücadele için kurulan paralel polis teşkilatı ICE birçok kent merkezinde terör estirmeye, keyfi şekilde adam öldürmeye başladı. Birçok yerde ICE ajanları ile göstericiler ve yerel yönetim temsilcileri arasında yaşanan........
