Ülkenin ve dünyanın bazı yerlerinde bazı insanlar büyük haksızlıklara, büyük yıkımlara uğruyor. Bizler sosyal medya ve alternatif medyadan onların haberlerini alıp “yazıklar olsun onlara bunu yapanlara!” diyoruz ama, acaba biz tuzu kurular, günlük tüketim alışkanlıklarımız ve seçimlerimizle bu kötülüğü farkında olmadan sürekli destekliyor olabilir miyiz?

Geçen yıl Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasıyla başlayan boykot furyasına biz de ailecek katıldık. Yandaş olduğunu bildiğimiz bazı ürünleri zaten yıllardır almıyorduk. Geçen yıl listeye yeni markalar eklendi. Onları da almamaya başladık. Fakat bu liste ne kadar yeterli?

Zaman zaman emin olamadığım firmaları Google’a soruyordum ama verdiği cevaplardan şüpheleniyordum. Zira Google’a “falan firma boykot mu?” diye yazdığınız zaman o ürünün İsrail’de satılıp satılmadığını söylüyor sadece. Bir ürün yerliyse “boykot değil” diyor. Her yerli ürün masum değil ki! İktidarla kol kola yürüyen, büyük haksızlıkların altına imza atan yerli firmalar var. İsrail’le ticaret yapan her firma da suçlu değil, bence. Biz kendi hükumetimizden nasıl şikayetçiysek, İsrail’de de kendi hükumetinin işlediği insanlık suçlarını kınayan, fakat bizim gibi elinden bir şey gelmeyen vatandaşlar var. Onların marketlerinde satılan her şeyi boykot etmek, Türkiye’de satılan her şeyi boykot etmek gibi.

Bu yüzden, geçen gün nihayet konuyu Gemini’a açmayı akıl ettim. Çoğu orta sınıf ailenin rutin olarak alışveriş yaptığı bir zincir markete girmiştim. Cips, su, fındık ezmesi lazımdı. Her birinin reyonunun önünde durup yapay zekaya sordum: “Bu ürünü satan firma dünyayı veya ülkemizi zulümle yöneten aşırı sağ ve yoz politikacıları destekliyor mu? İnsan haklarını suistimal eden, işçi haklarını sömüren veya doğaya büyük zararlar veren bir yapıyla bağlantısı var mı? İsrail’de satılan ürün benim için sorun değil. Doğrudan İsrail ordusunu besliyor mu, beslemiyor mu, ondan haber ver. Yerli, yabancı, fark etmez. Küresel zincir olması sorun değil. Doğrudan sarışın Amerikan hırboyu veya bizim uzun adamı destekliyor mu, ondan haber ver” dedim.

Gemini’in cevaplarını okudukça kanım dondu. Yıllardır tükettiğim bir sürü bilindik marka, hatta içinde bulunduğum marketin kendisi hakkında öyle şeyler söyledi ki kendimi suçlu hissettim! “Meğer İsrail’in Gazze’ye saldırılarını ben destekliyormuşum! Ona arka çıkan sarışın hırboyu ben destekliyormuşum! Afrika’da madenlerde köle gibi çalıştırılan çocukların sırtındaki kamçı benmişim! Bu ülkenin ve dünyanın başındaki belaları ben besliyormuşum!” dedim kendi kendime. Tabii, sadece ben değil; annem, kayınvalidem, karım, arkadaşlarım, komşularım, akla gelen kim varsa!

Peki biz ne yiyeceğiz?

Cips deyince aklınıza ilk hangi marka geliyor? Marketten su almaya gittiğinizde rafta ilk hangi markalar çıkıyor karşınıza da alıyorsunuz? Canınız kola çektiğinde hangisinden içiyorsunuz? En bilindik olanından mı, ikincisinden mi? Biri diğerinden daha masum mudur dersiniz? Peki ya yoğurt, süt, tereyağınız hangi marka? Bunları almak için en sık hangi markete gidiyorsunuz?

Davalık olmamak adına buraya Gemini’in küresel veya millî ölçekte suç işleyen yapıları fonladığını iddia ettiği markaları yazmıyorum. Onlara alternatif olarak önerdiği “masum” ürün önerilerini yazmakla yetineceğim:

Nasıl? Bu listede neden mi tanıdık markalar yok? Siz hele aklınıza gelen, yıllardır otomatikman aldığınız markalar hakkında kendi kullandığınız yapay........

© T24