“Ben araştırma yapan birisiyim. Anlamaya çalışırım sadece gerçeğe yaklaşabilmek için”

- Edgar Morin

Bu sabah kalktığımda haberi gördüm. 1921’de Yahudi bir aileden gelen Selanik doğumlu olan Edgar Morin bütün bir yüz yılı yaşadıktan sonra bu dünyadan, sevdiği, kuramsallaştırdığı, eko-sistemini yöntem olarak düşündüğü ve doğayı da inceleyerek bir bilimsel bilgi çerçevesinde ele aldığı dünyadan 104 yaşında ayrıldı. Son dönemlerinde hem Amazonlardaki yerlilerin hem de Filistinlilerin davasını desteklemişti.

Bu sosyolog, düşünür, bilim filozofu ve insan bilimci kişi son dönemlerinde yüz yaşının üzerindeyken hayat, aşk, dostluk, doğa ve siyaset üzerine sözleri herkesi etkilemekteydi. Bir bilge olarak durmaktaydı; post-modern bir bilgeydi zaten.

1981 yılında Paris VIII Üniversitesi’nde, Saint-Benoit’dan arkadaşım olan ve Paris’te de birlikte uzun yıllar zaman geçirmiş olduğum arkadaşım Arif Esin ile bir ders izlemekteydik. Aşırı solcu bir düzeni olan bu deneysel üniversitenin derslerinden birisinin adı ilginçti ve dolayısıyla ilgimizi çekmişti: “Niteliksiz Adam”. Dönem tahmin edilebileceği gibi 1979 yılında Jean-François Lyotard’ın çok tartışma yaratan kitabı “Postmodern Durum” çalışmasının hemen sonrasıydı. 1980 yılı her yerde neo-liberal ekonominin baskın çıkmaya ve Refah-Devleti modelinden uzaklaşılmaya başlandığı bir zaman birimiydi. Ama Fransa Sosyalist Parti ile hükümete gitmekteydi. Ve ders bu dönemi ve Musil’in kitabının adıyla ilgili dönemin insanını ele almaktaydı. Hoca Yunan asıllıydı. Elie Theofilakis. Lyotard ile daha sonra Les İmmateriauxsergisi (1985) çerçevesi içinde çalışmıştı. Bize bu aşırı solcu üniversitenin içinde dogmaları bırakmak üzere derslerini sürdürmekteydi. Ve bize önerdiği kitap ise Edgar Morin’in “20.Yüzyıldan Çıkmak” adlı kitabıydı.

Fransa entelektüel tarihi 1970’lerde bir yandan Marx ve Freud’ün üzerinden Nietzsche’yi keşfetmişti. Nazilerin filozofu olarak bilinen Nietzsche burada artık karmaşık bir şekilde okumayla ve bilhassa 1962........

© T24