menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Milli Mücadelenin Gizli Kahramanları: İmalatı Harbiyeceler

14 0
20.10.2026

Kurtuluş Savaşımız, insanlık tarihinin gördüğü en çetin ve en amansız bağımsızlık mücadelelerinden birisi olmuştur. Mehmetçiğin cesareti ve komutanların askeri dehası ile anılan bu zaferin arkasında, en az cephede yaptığımız çetin savaş kadar önemli bir lojistik ve üretim mücadelesi yatıyordu. Mondros Mütarekesi’nin ardından Ordumuz bir yandan tasfiye edilirken, cephaneliklerimize el konulmuş ve elimizdeki silahlar toplanmaya başlamıştı. Ordu birliklerimiz İstanbul’un fiilen ve resmen işgaliyle birlikte düşman devletlerinin etkisi altında silahsız ve cephanesiz bırakılmak istendi. İşte bu imkânsızlıklar içerisinde, Milli Mücadele’nin kaderini değiştiren gizli bir güç ortaya çıktı: İmalat-ı Harbiye işçileri, ustaları ve mühendisleri.

İmalat-ı Harbiye, Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri fabrikaları ve atölyeleri bünyesinde barındıran temel ve önemli bir kurumdu. İşgal altındaki İstanbul’da bulunan çeşitli tesislerde görev yapan bu fedakâr, çalışkan ve cesur kadro, vatanın kurtuluşunun Anadolu’da yakılan bağımsızlık meşalesine bağlı olduğunu kavramıştı. Gizli teşkilatlarımızın organize ettiği operasyonlarla, İmalat-ı Harbiyeciler fedakârca davranarak ve hayatlarını riske atarak İstanbul’daki fabrikalardan kritik makineleri, tezgâhları, kalıpları, yedek parçaları, kovanları ve gerekli ne lazımsa ihtiyaç duyulan bütün alet edevat ve takımları kaçırmaya başladı. İşgal kuvvetlerinin çok sıkı denetimine rağmen onları ayakta uyutarak takalarla İnebolu’ya, oradan da kağnılarla ve fedakâr kadınlarımızın da yardımıyla Ankara’ya taşınan bu teknik malzemeler, kurulacak olan yerli savunma sanayisinin ilk harcını oluşturuyordu.

Bin bir zorluklarla ve gizlilik içerisinde Ankara’ya ulaşan tecrübeli ustalar, teknisyenler ve işçiler, Mustafa Kemal........

© Sonsöz