menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Sanatta Mobbing

8 0
20.05.2026

Sanat; insan ruhunun en çıplak, en savunmasız ve en özgür alanıdır. Bir şairin kâğıda düşürdüğü sözcük, bir müzisyenin notalara yüklediği acı ya da bir ressamın tuvale sürdüğü renk yalnızca estetik bir üretim değildir. Bunlar aynı zamanda insanın var olma çabasıdır. İşte tam da bu yüzden sanat dünyasında yaşanan mobbing, sıradan bir iş yerindeki psikolojik baskıdan çok daha derin yaralar bırakır. Çünkü burada hedef alınan şey yalnızca kişinin emeği değil; ruhu, sesi ve kimliğidir.

Sanat ve müzik dünyasında mobbing çoğu zaman yüksek sesle yapılmaz. Açık hakaretlerden çok, sessiz dışlamalarla ilerler. Bir sanatçının konserlere çağrılmaması, eserlerinin görmezden gelinmesi, medya alanlarının belli çevrelere ayrılması, ödül mekanizmalarının aynı isimler etrafında dönmesi... Bunların tamamı görünmeyen bir baskı düzeninin parçalarıdır. Çoğu zaman sanatçı neye uğradığını bile anlayamaz.

Çünkü karşısında açık bir düşman değil; kapalı kapılar, suskun telefonlar ve cevapsız bırakılan mesajlar vardır.

Özellikle bağımsız sanatçılar bu baskıyı daha ağır yaşar.

Büyük yapım şirketlerine, güçlü çevrelere veya ekonomik desteğe sahip olmayan insanlar yalnızca sanatlarıyla ayakta kalmaya çalışırlar. Fakat günümüz sisteminde çoğu zaman sanatın niteliği değil; pazarlama gücü, ilişkiler ağı ve görünürlük ekonomisi belirleyici olmaktadır. Çok güçlü bir şiir kitabı raflarda kaybolabilirken, derinliği olmayan bir çalışma yoğun reklam sayesinde milyonlara ulaşabilmektedir. Bu durum gerçek üreticilerde büyük bir hayal kırıklığı yaratmaktadır.

Müzik sektöründe mobbing daha sert ve daha organize biçimde hissedilir. Çünkü burada yalnızca estetik değil; ciddi ekonomik çıkarlar da vardır. Konser organizasyonları, dijital platform algoritmaları, yapım şirketleri, televizyon programları ve sponsor ilişkileri sanatçının görünürlüğünü belirleyen büyük mekanizmalardır.

Sistemin dışında kalan bir müzisyen ne kadar yetenekli olursa olsun, çoğu zaman sesini duyurmakta zorlanır. Bazen bir sanatçıya doğrudan "yasaklısın"........

© Sonsöz