Bazen siyasetin en güçlü silahı, insanı başka bir şeye inandırmak değil; kendi gördüğünden ve kendi oyunun gücünden şüphe ettirmektir. Gaslight etkisinin siyasetteki karşılığı tam da burada başlıyor: Seçmenin değiştirme iradesini önce görünmez kılmak, sonra ona “Zaten hiçbir şey değişmez” duygusunu yerleştirmek.

İnsanı kandırmanın en etkili yolu, ona yalan söylemek değildir. Daha derin ve daha tehlikeli bir yol vardır: İnsanın kendi düşündüğünden, gördüğünden, yaşadığından ve en önemlisi verdiği kararlardan şüphe etmesini sağlamak.

Robin Stern’ün, Gaslight Etkisi kitabı tam da bu psikolojik mekanizmayı anlatıyor. Gaslighting, bir insana gördüğünün yanlış, yaşadığının abartı, hatırladığının ise hatalı olduğuna inandırılmasıdır. Önce insan karşı çıkar; sonra kendisini açıklamaya başlar; sonunda ise kendi gerçeğinden kuşku duyar. Gerçeği değiştirmek zorunda kalmazsınız; insanın gerçekle kurduğu güveni bozmanız yeterlidir.

Siyasette bunun karşılığı çok daha büyüktür. Çünkü siyaset yalnızca insanlara ne düşüneceklerini söylemek değildir. Aynı zamanda insanların yaşadıkları ülke hakkında ne düşüneceklerini ve en önemlisi, bir şeyi değiştirebileceklerine inanıp inanmayacaklarını belirleme mücadelesidir.

Bugün belediye başkanlarının ve belediye meclis üyelerinin bir partiden başka bir partiye geçmesi üzerinden yaşanan tartışmaya da bu gözle bakmak gerekiyor.

Seçmen sandığa gittiğinde yalnızca bir isim seçmez. Bir partiye, bir programa, bir anlayışa ve geleceğe ilişkin bir umuda oy verir. Hele yerel seçimlerde seçmen, yaşadığı kente ilişkin iradesini sandığa koyar. Dolayısıyla seçilmiş bir belediye başkanının ya da meclis üyesinin seçimden sonra başka bir siyasi partiye geçmesi, yalnızca kişisel bir siyasi tercih olarak görülemez. Elbette herkesin siyasi düşüncesini değiştirme hakkı vardır; ancak seçmenin verdiği oyun siyasi anlamını da hesaba katmak gerekir.

Çünkü seçmenin oyu, seçilmiş kişinin cebine konulmuş kişisel bir çek değildir. O oy emanettir.

Fakat burada yalnızca “Gidenler seçmenin oyunu çaldı” demek de kolaycılıktır. Asıl zor soru şudur: Bu insanları kim aday yaptı? Kim seçti? Kim araştırdı? Kim seçmenin karşısına çıkarıp “Buna güvenin” dedi?

Bir siyasi parti aday belirlerken sadece “Bu kişi seçimi kazanır mı?” diye........

© Sonsöz