2025 yılı Merkezi Yönetim Bütçesi (MYB) gerçekleşme sonuçları belli oldu. Şimdi bütçe başlangıç (Program) tahminleri (Eylül-Ekim 2024 verileri), gerçekleşme tahminleri (Eylül-Ekim 2025 verileri) ve gerçekleşmeler (2025 Aralık sonu verileri) arasında bir karşılaştırma zamanı. Tabloda bu veriler özetle veriliyor.

İlk dikkati çekeceğimiz şey, her üç büyüklük (Program: P, Gerçekleşme Tahmini: GT ve Gerçekleşme: G) arasında önemli farklılıkların olması. Program ile Gerçekleşme arasındaki farklılıklar 16 aylık zaman farkı dikkate alındığında belki biraz daha anlaşılabilir; ama yıl sonuna yani gerçekleşmeye üç-dört ay kala yapılan Gerçekleşme Tahminleri ile Aralık gerçekleşmeleri arasında yıllardır görülen büyük açıklıklar anlaşılabilir gibi değil. Örneğin tabloda gösterilen personel giderleri, bütçe gelirleri, genel bütçe vergi gelirleri ve bütçe dengeleri bakımından 3-4 aylık öngörü gücünün bile çalışmıyor olması büyük bir sorundur. Üstelik bu tabloda gösterilmeyen ayrıntılı gelir ve gider kalemleri bakımından da aynı sorun mevcut.

Her şeyin özeti olan Bütçe Dengesine bakıldığında, 1,9 trilyon TL olan Program tahmini Eylül 2025’te 277 milyar TL aşılarak 2,2 trilyon TL’lik bir açık öngörülmüşken bunun yıl sonunda adeta Viyana valsı yapar gibi Program tahmininin bile 132 milyar TL altına inerek 1,8 trilyon TL düzeyinde gerçekleşmesi neredeyse “mucize” gibidir. Faiz dışı bütçe dengesi de kuşkusuz aynı kıvraklıkla pozitiften negatife ve tekrar pozitife dönüşebilmektedir. Üstelik, GT (-156 mr TL) ile G (255 mr.TL) arasında 411 milyar TL’lik bir farka imza atarak! Bu fark elbette bütçe dengesinde Gerçekleşme Tahmini (2,2 trilyon TL) ile Gerçekleşme (1,8 trilyon TL) arasındaki fark boyutundadır…

Peki Merkezi Yönetim Bütçesi dengesinde Programa göre 132 milyar TL, Gerçekleşme Tahminine göre 410 milyar TL’lik iyileşmeyi neye borçluyuz? En kaba yaklaşımla bunun Gelir Vergisinde öngörülmeyen büyük artışa ve yedek ödeneklerin tümüyle kullanılmış olmasına borçluyuz diyebiliriz. (Yedek ödenekler, 2025 yılı Bütçe Gerekçesi tahmininde 303,7 milyar........

© soL