İsrail, Amerika’yı nasıl kaybediyor?
Pat Ryan, New York doğumlu bir Irak gazisi. Askeri akademi mezunu olan genç adam, uzun yıllar Musul gibi yerlerde istihbarat subayı olarak görev yaptı. Ordudan ayrıldıktan sonra ise İsrail ve ABD’ye silah teknolojisi satan meşhur Palantir şirketinde çalıştı. 2018 yılında önce yerel siyasette şansını denedi, dört sene sonraysa New York’un 18. seçim bölgesinden Kongre adayı oldu.
18. seçim bölgesi özellikle muhafazakar Haredi Ortodoks Yahudilerin nüfusunun yoğun olduğu ve dini liderlerinin talimatı doğrultusunda toplu bir şekilde oy verdikleri bir yer. Bölgede çoğu Ortodoks 75 bin Yahudi yaşıyor. Satmar koluna mensup Ortodoks Yahudiler, her ne kadar İsrail’e mesafeli olsa da İsrail’i eleştiren solcu Demokratların New York’taki yükselişinden rahatsız. Bu nedenle İsrail’e tepki gösteren siyasetçilere oy verme eğiliminde değiller. Daha çok Trumpçı Cumhuriyetçileri tercih ediyorlar.
Pat Ryan, bu nedenle siyasete girdiği ilk günden beri İsrail’i en çok savunan Demokratlardan biri. Netanyahu hakkında tutuklama kararı çıkartan Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne bile tepki gösteren bir siyasetçi. Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu bir seçim bölgesini temsil etmesi de bu durumu pekiştiriyor.
Ryan bugüne değin İsrail lobisi AIPAC’ten bağış alıyor, Ortodoks Yahudi seçmeni teskin ediyor, İsrail’in çıkarı neyi gerektiriyorsa o yönde oy kullanıyordu.
Fakat bu hafta, ABD’nin başkenti DC’de büyük bir deprem oldu ve Pat Ryan kafasına tuğla düşmüşçesine “İsrail uykusundan” kalktı.
Pat Ryan önce İsrail’e 3.3 milyar dolarlık yardımın kesilmesi için oy kullandı, ardından İsrail lobisinden aldığı bağışları iade edeceğini ve bugünden sonra AIPAC’ten hiçbir bağış kabul etmeyeceğini açıkladı.
Başa baş geçeceği şimdiden belli olan 2026 araseçim kampanyasında ise İsrail karşıtı sosyalist Yahudi vekil adayı ve Zohran’ın yakın dostu Brad Lander ile kürsüye çıkma kararı aldı.
Bugüne kadar sıkı bir İsrail destekçisi olan eski bir Amerikan askerinin çok kritik bir seçim arifesinde elinin tersiyle milyonlarca doları itmesinin sırrı ise son aylarda dünyanın gündeminden düşse de Amerika’da kurulan her sandığın kaderini etkileyen Gazze soykırımında.
Pat Ryan’ın “muhteşem” dönüşümü, büyük bir hikâyenin yalnızca görünür yüzü.
İsrail’in Demokrat Parti hezimeti
Kongre’nin alt kanadı Temsilciler Meclisi, bu hafta sonucu baştan belli bir oylamaya ev sahipliği yaptı. Epstein belgelerinin açıklanmasına öncülük eden parti içindeki nadir İsrail karşıtı elitlerden olan Cumhuriyetçi vekil Thomas Massie, İsrail’e yönelik 3.3 milyar dolarlık yardımın tamamen kesilmesine yönelik bir önerge verdi. Massie, Trump ve İsrail lobisinin hedef göstermesi ve rakibi için milyonlarca dolar harcaması sonucu 2026 araseçimleri adaylık önseçimini kaybetmişti. Bu nedenle Kongre’deki son zamanlarında İsrail karşıtlığının yükselmesi için özel bir çaba harcıyor.
Massie’nin önergesi, İsrail’e her türlü yardımın kesilmesini düzenliyor. Sadece askeri değil. İsrail eliyle Filistinliler için harcanması öngörülen maddi yardımlar da kesiliyor. Daha önce birçok solcu Demokrat, silah yardımının kesilmesi veya askeri kaynakların aktartılmaması gibi önergeler verirken Massie’nin hazırladığı metin çok genel ve soyut, çekingen İsrail destekçilerinin orta yolculukla karşı çıkabileceği bir düzenleme. Fakat bu muğlaklığa rağmen, Demokratlar ciddi bir bölünme yaşadı.
3-4 sene önce sadece solcu 20-30 Demokrat vekil İsrail’e yardımların kesilmesi gerektiğini savunurken, bu sayı bu hafta 103’e çıktı. Demokrat vekil sayısının neredeyse yarısı. Kongre’deki Demokratların lideri Hakeem Jeffries, İsrail lehine oy kullanacağını açıklamasına rağmen kendi seçmenlerinin tepkisinden çekinen birçok vekil ilk kez pozisyon değiştirdi. Jeffries’in yardımcısı Catherine Clark bile Massie’nin önergesini destekledi. Kongre’nin eski sözcüsü Nancy Pelosi ise uzun yıllar İsrail’i en çok destekleyen vekillerden biri olarak sürpriz bir şekilde önerge lehine oy kullandı.
Bir zamanlar İsrail’e yardımların kesilmesi gerektiğini savunan bir avuç Demokrat Partili vekil, şimdi parti elitlerinin çoğunluğu oldu.
Elbette Demokratların yarıdan biraz azı ve Massie dışında Cumhuriyetçilerin tamamı önerge aleyhine oy kullandı. Fakat Amerikan Kongre tarihinde ilk kez bu denli “radikal” bir öneri bu denli yoğun destek aldı. Reddedilmesine rağmen ciddi bir siyasi deprem bu. Özellikle daha merkezde duran isimleri kapsayacak bir dil ve nüans ile yazılması durumunda çok daha fazla desteğin çıkacağı kesin.
İsrail, Pelosi gibi isimleri bile kaybetti.........
