Küçük MESS’in doğuşu: Grev iradesi işveren cephesini böldü 

2014-2016 MESS Grup Toplu İş Sözleşmesi, metal işçilerinin mücadele tarihinde bir dönüm noktası oldu. MESS; düşük ücret düzenini kalıcılaştıran, işyerleri arasındaki ücret adaletsizliğine dokunmayan üç yıllık sözleşme dayatmasında ısrar edince uyuşmazlık grev aşamasına taşındı. İşyerlerinden yükselen sesi arkasına alan Birleşik Metal-İş, 29 Ocak 2015’te greve çıkacağını ilan etti. 

Bu karar kâğıt üzerinde kalmadı. İşyerlerindeki hazırlıklar ve grev oylamalarında beliren güçlü irade, işveren cephesinin birliğini sarstı. Bu basınca dayanamayan sekiz işyeri MESS’ten ayrılarak münferit toplu iş sözleşmeleri imzaladı. Dönemin altı aylık TÜFE oranı yüzde 3,78 iken İzmir Mahle’de yüzde 17, Konya Mahle’de yüzde 22, Schneider Elektrik’te yüzde 24, Alstom’da yüzde 13, Schneider Enerji’de yüzde 13, Bekaert’te yüzde 14, ABB’de yüzde 13 ve Dostel’de yüzde 13 ücret artışı getiren iki yıllık bu sözleşmeler, MESS Grup Toplu İş Sözleşmesi’nin çıtasını aştı; sosyal haklarda ve idari maddelerde de önemli kazanımlar sağlandı. MESS’ten ayrılmayan pek çok işyerinde ise imzalanan protokollerle grup sözleşmesinin üzerinde ücret ve sosyal hak iyileştirmeleri elde edildi. 

Bu kopuş, gelip geçici bir manevra olarak kalmadı. ABB Elektrik, Alstom Grid Enerji Endüstrisi, Schneider Elektrik ve Schneider Enerji, 27 Ocak 2016’da Elektromekanik Metal İşverenleri Sendikası’nı (EMİS) kurdu. Birleşik Metal-İş’in grev kararıyla açılan gedik, MESS’in metal işkolundaki tek işveren örgütü olma konumuna fiilen son verdi. EMİS’in kuruluşu, sendikanın mücadele hattının işveren cephesinde yarattığı çatlağın kurumsal sonucuydu. 

2016-2018: EMİS’te ilk sözleşme, ilk grev 

Yeni işveren sendikasıyla imzalanacak ilk grup toplu iş sözleşmesi; Schneider Elektrik, ABB, Grid Solutions ve Schneider Enerji işletmelerine bağlı 26 işyerinde yaklaşık 2.200 işçiyi kapsıyordu. İşyeri komiteleriyle yürütülen hazırlıkların ardından uyuşmazlık çıkınca Birleşik Metal-İş grev kararı aldı ve grev 20 Ocak 2017’de başladı. 

Ne var ki grev, daha ilk gününde Bakanlar Kurulu tarafından “milli güvenliği bozucu nitelikte” görülerek 60 gün süreyle ertelendi. Bu kararı açık bir grev yasağı olarak değerlendiren Birleşik Metal-İş, yasağı tanımadı ve fiili mücadeleyi sürdürdü. Üretimi durduran işçilerin kararlılığı, işverenleri yeniden masaya oturmak zorunda bıraktı. 

Dönemin altı aylık TÜFE oranı yüzde 2,69 iken imzalanan toplu iş sözleşmesiyle ilk altı ay için saat ücretlerine 1,20 TL yüzde 7 zam yapıldı. Ortalama yüzde 18,5’e karşılık gelen bu artış, işyerine göre 443 TL ile 510 TL arasında net ücret artışı anlamına geliyordu. Sosyal yardımlar yüzde 27 artırıldı, dini bayram mesaileri yüzde 200’e çıkarıldı ve çeşitli idari haklarda iyileştirmeler sağlandı. Yasağa rağmen sürdürülen mücadele, masada somut karşılığını bulmuştu. 

2018-2020: Enflasyonun üzerinde kazanım 

2018-2020 döneminde EMİS kapsamındaki görüşmeler, bu kez grup sözleşmesi yerine her işyeri için ayrı ayrı yürütüldü. Grid Solutions Enerji, ABB Elektrik, Schneider Elektrik ve Schneider Enerji’ye bağlı 15 fabrikada çalışan yaklaşık 3.000 işçiyi........

© sendika.org