menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Paranın dijital yolculuğu

10 0
16.09.2026

Herkes paranın ne olduğunu çok iyi bilir. Fakat çoğumuz bugünkü küresel finans mimarisinin nasıl çalıştığıyla, bir foreks işleminin veya yurt dışına bir dolar ödemesinin altyapısı ile fazla ilgilenmeyiz. O nedenle, efendim doların sonu gelmiş, kripto para egemen güçleri tahtından indirecekmiş gibi hikayelerin kısa sürede gerçek olabileceğine kolayca inanıyor olabiliriz.

Örneğin, Bitcoin başta olmak üzere, kripto paraların doların yerini alacağına inananlar az değildir. Yaşı daha genç olanların teknolojiye eğilimleri daha yüksek olduğu için bu olasılığa daha fazla prim verdiklerini tahmin edebiliriz. Bugün sirkülasyonda 17 ila 19 bin değişik kripto para birimi olduğu tahmin ediliyor; bunların değer olarak üçte ikisinden fazlası Bitcoin ve Etherium. Takriben yüzde 11’i ise stable coinlerden oluşuyor (USDT ve USDC vb). Yani, geri kalanı fasafiso. Geçen yıl itibarı ile 40 milyon kripto hesabının açılmış olduğu ancak bunların en az yüzde 80’inin kısa sürede inaktif olduğu ya da kapatıldığı bilgisine ulaşıyoruz. Özetle, toplam piyasa değeri şu an için 2,7 trilyon dolar olduğu tahmin edilen kripto paraların tümü bir Apple, bir Google veya bir Microsoft etmiyor.

Kripto para hikayesinin yaygınlaşma sebebinin arkasında ABD’nin dolar ödemelerini kontrol etmesi; kara para trafiğinin bu filtrelere takılmamak için kripto paraya rağbet ettiği, kısıtlı bir arz olduğu için enflasyondan erozyona uğramayacağı ve bir yerden diğerine para aktarmanın çok daha hızlı ve maliyetsiz olması gibi haklı ve cazip nedenler var.

Ne var ki, bugün ABD dışındaki merkez bankalarının ellerinde tuttukları 13 trilyon dolarlık rezerv miktarının 7,5 trilyonu dolar cinsinden. İlaveten, 4 trilyon dolarlık altın rezervleri var. Bunlar da dolar cinsinden ifade ediliyor. Soru şu: bir gün bu bankalar ellerindeki dolar cinsinden varlıkları kriptoya dönerler mi? Cevap net: biz........

© Şalom