menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kızıl Îcâz Dersleri-6

29 0
17.09.2026

BİR İNSAN, BİR CEMAAT: HAMDİN DİLDEN BÜTÜN VÜCUDA YAYILMASI

Kızıl Îcâz derslerimizin beşincisinde marifet güneşleri ve örtülü hakikatlerin açılması üzerinde durmuştuk. Altıncı derste ise müellifin şu hamd cümlesiyle açtığı yeni bahse geçiyoruz:

نَحْمَدُهُ جَلَّ عَلَى الْإِنْعَامِ بِنِعْمَةِ الْإِيمَانِ وَالْإِسْلَامِ

Mânası: “Celâli yüce olan Allah’a, iman ve İslâm nimetiyle nimetlendirmesinden dolayı hamd ederiz.”

Bu kısa cümle, hamdin yalnız dil ile söylenen bir söz olmadığını; ilimden amele, fertten cemaate ve dilden bütün vücuda yayılan bir kulluk olduğunu gösterir.

SÜBÛTTAN SONRA İSPAT, İLİMDEN SONRA AMEL

Bediüzzaman, “nahmedühû – O’na hamd ederiz” ifadesinin tekrarını şu üç merhale ile açıklar: “Sübûttan sonra ispat, haberden sonra inşa, ilimden sonra amel.”

Bir hakikatin doğru olduğunu bilmek başka, o hakikatin gereğini bizzat yerine getirmek başkadır. “Hamd Allah’a mahsustur” sözü hamdin sabit bir hakikat olduğunu bildirir. “Biz O’na hamd ederiz” denildiğinde ise insan yalnız bir hüküm vermekle kalmaz; o hükmün içine girer ve hamd vazifesini fiilen üstlenir.

Demek Kızıl Îcâz’ın eğitim metodu, bilgiyi zihinde bırakmaz: Hakikat bilinir, tasdik edilir ve hayata geçirilir. Mantık da yalnız doğru düşünme tekniği değil; doğru bilginin doğru amele ulaşmasına hizmet eden bir ölçü hâline gelir.

NEDEN “BEN” DEĞİL, “BİZ” HAMD EDERİZ?

Üstad burada çok ince bir soruya cevap verir: Niçin “ahmedühû – ben hamd ederim” değil de “nahmedühû – biz hamd ederiz” denilmiştir?

Cevabı şudur:

لِأَنَّهُ وَإِنْ كَانَ وَاحِدًا لَيْسَ وَحْدَهُ

“Çünkü insan bir tek kişi olmakla beraber yalnız değildir.”

İnsan şahsiyet bakımından birdir; fakat organları, uzuvları, hücreleri ve vazifeli zerreleriyle adeta birçok taife ve cemaatten meydana gelir. Bu sebeple hamd eden yalnız dil değildir. İnsan; gözü, kulağı, aklı, kalbi ve bütün bedeniyle hamd........

© Risale Haber