Mezhep, “gidilen yol” demektir. Dinî anlamda ise “zamanla aynı din içinde meydana gelen görüş farklılıklarını” ifade eder. Bu görüş farklılıkları itikadî olabildiği gibi, fıkhî olabilir. Mesela İslam dünyasında Maturidilik ve Eş’arilik itikadî birer mezheptir, Hanefîlik ve Şafiîlik ise fıkhî birer mezheptir.

Hristiyanlıkta Katolik, Ortadox, Protestan gibi farklı mezhepler vardır. Bunlar kendi aralarında “ciddi” denilebilecek farklılıklara sahiptirler. İslam dininde bu boyutta mezheplere bölünmek olmamakla birlikte, başlıca “Ehl-i sünnet ve cemaat” ve “Şia” şeklinde bir ayırım söz konusudur. Bunların da kendi içinde farklı mezhepleri bulunmaktadır.

Hz. Peygamber bir hadislerinde Yahudilerin yetmiş bir fırkaya, Hristiyanların yetmiş iki fırkaya ayrıldıklarını, kendi ümmetinin de yetmiş üç fırkaya ayrılacağını haber verir. Bu fırkalardan sadece birinin kurtulacağını söyler. Kendisine ümmet içindeki bu fırkanın kimler olduğu sorulduğunda ise, “Benim ve ashabımın üzerinde bulunduğu yolda olanlar” cevabını verir.[1]

73 fırkadan her biri kendini "fırka-i naciye" yani kurtulan fırka olarak kabul eder. Bediüzzaman, bunu "fırka-i naciye-i kâmile" tabiriyle ifade eder.[2] Yani bu fırkalardan kâmil manada kurtulan bir tanesidir, diğerleri az veya çok haktan inhiraf etmişlerdir.

Bir gün Hz. Peygamber yere bir çizgi çizer, "işte bu doğru yol" der. Sonra bu çizginin sağına soluna eğri çizgiler çizer. "Bunlar da başka yollar... Bunlardan her biri........

© Risale Haber