Haccın İki Önemli Hikmeti
Hac, "bir yol bulanlara, Beyt'i (Kâbe’yi) haccetmeleri, Allah'ın insanlar üzerinde hakkıdır"[1] ayetinin hükmüyle, imkânı olan Müslümanlara farz olan bir ibadettir.
Kelime-i şehadet kalbî, namaz bedenî, zekât malî bir ibadet olduğu gibi, hac dahi hem bedenî hem malî özellikler taşır.
Hac, Müslümanların yıllık kongreleri gibidir. Dünyanın her tarafından insanlar, hac mevsiminde akın akın Kâbe’ye koşarlar. Rengi ayrı, dili ayrı bu insanlar, aynı inanç, aynı heyecanla Kâbe’de Allah'a ibadet ederler. Aynı "lebbeyk" sözleriyle Allaha teslimiyetlerini ifade ederler, “la şerike lek” derken beraberce İslâm'ın tevhid inancını haykırırlar. Pek çok din ve felsefî ekolün bir türlü halledemediği ırkçılık illetinin İslâm'da tedavi edildiği hac'da daha iyi anlaşılır. Rengârenk insanlar, aynı sade kıyafetler içinde, yan yana ibadet ederler. İslâm'ın evrenselliği hac'da daha bariz bir şekilde görülür.
Hac, kul ile Allah arasında muazzam bir irtibat vesilesi olması yanında, ekonomik, siyasi, kültürel… pek çok etkinliklere de uygun bir zemin meydana getirir. İslâm ülkeleri, mamullerini hac'da pazarlayabilir, problemlerini beraberce tartışabilir, birbirlerinin güzel yönlerinden istifade edebilirler.
Günümüzde haccın bu boyutunun ihmali neticesi olarak pek çok Müslüman haccı mücerret bir ibadet olarak görmekte ve İslâm âlemi haccın küllî neticelerinden mahrum kalmaktadır. Hatta denilebilir ki, haccı Müslümanlardan ziyade gayr-ı Müslimler beklemektedir. Zira İslâm ülkeleri kendi aralarında kuvvetli ekonomik bağlar kuramadıklarından, hacda başka ülkelerin malları pazarlanmakta ve kârı onlar kazanmaktadır.
Bediüzzaman, hacla ilgili müstakil bir eser yazmamakla birlikte, eserlerinde yer yer hacca temas etmiştir. Mesela kendisine I. Dünya savaşında mağlup sayılmamızla alakalı şöyle bir soru yöneltilir:
“Musibet cinayetin neticesi, mükâfatın mukaddemesidir. Hangi fiiliniz ile kadere fetva verdirdiniz ki, şu musibetle hükmetti. Musibet-i âmme, ekseriyetin hatasına terettüb........© Risale Haber
