Palandöken'in Gizli Hazinesi: Paşalar Suyu
1854’te Erzurum’a gelerek uzun süre şehirde kalan İngiliz Seyyah Humpry Sandwith, Erzurum hakkında şunları söyler:
“Doğudaki her şehir, Tanrı’nın bir hediyesi ile meşhurdur. Eğer gezgin bir dervişe ‘Musul’un neyi meşhur?’ diye soracak olursanız, size çabucak ‘ekmeği’ diye cevap verir. Aynı suali Erzurum için soracak olursanız, ‘suyu’ cevabını alacağınızdan şüpheniz olmasın. Hakikaten Erzurum, bol, temiz ve iyi sulara sahip olması bakımından bahtiyardır. Tanrı’nın Erzurum’a bu hediyesi hiç de önemsenmeyecek bir şey değildir.”
Tarih boyunca Erzurum’un ihtiyacını karşılayan sular iki kısma ayrılmıştır. Şehrin güneyindeki Palandöken Dağları’ndan çıkarak toprak ve tahta künklerle şehirdeki çeşmelere ulaştırılan sulara “kaynak suları” veya “dağ suları” denilmiştir.
Dağ sularının belki de en önemlileri, Palandöken Kayak Merkezi’nin yakınındaki altı bölgeden, hayır sahipleri tarafından şehre getirilen “Paşalar Suyu” idi. Bu su grubuna Alipaşa, Lalapaşa, Hanım........
