Önceki yazılarımızdan birinde İspanyol Elçi Clavijo’nun Semerkant’a Timur’u ziyarete giderken 22 Mayıs 1404’te Erzurum’a geldiğini, üç gün sonra Deliler köyüne ulaştığını ve burada bir gün kaldığını yazmıştık. Ayrıca bu köyün Pasinler’in Deliler köyü mü, yoksa Horasan’daki Delü Baba (Velibaba) köyü mü olduğu konusunda farklı görüşler olduğunu belirtmiştik.

Genel kabul gören fikir, Clavijo’nun anlattığı köyün Horasan’daki köy olduğudur. Bu durumda Pasinler’deki Deliler köyünün isminin Osmanlı döneminde var olan “Deliler Teşkilatı” ile ilgili olabileceği akla gelmektedir.

Osmanlı ordusunun içinde “deliler” denilen bir grup vardı. Başlarındaki kişi­ye de “delibaşı” denirdi. Deliler, tıpkı Akıncılar gibi, Osmanlı ordusunun gözü pek öncü birlikleriydi. Giydikleri kaplan postu veya kurt derileri, kurt, sırtlan veya pars derisinden yapılmış kalpakları, kullandıkları silahlar ve korkusuzca savaşmaları yüzünden, asırlar boyunca düşmanların korkulu rüyası olmuşlardı.

Deliler genellikle Osmanlı’nın Rumeli tarafındaki sınır boylarında faaliyet göstermekle birlikte, Erzurum ve çevresinde de nam yapmış savaşçılardı. Bunlar Erzurum ve ova köylerinden toplanan yiğit süvarilerdi. Kıymeti Erzurum Tarihçisi Abdürrahim Şerif Beygu’ya göre, deliler bir nevi teşkilat harici askerlerdi. Başlarındaki çalık ve çalma denilen ipekli işlemeli sarıkları, savatlı takımları, kınlarındaki........

© Pusula Gazetesi