Koridor deyince insanın aklına evin odalarını birbirine bağlayan dar bir geçiş alanı gelir. Gireriz, geçeriz ve çıkarız. Kimse koridorda hayat kurmaz.

Fakat söz konusu Zengezur Koridoru olduğunda iş bir hayli değişiyor.

Çünkü burada konuştuğumuz şey yalnız iki coğrafi noktayı birbirine bağlayacak bir yol değildir. Türkiye'yi Nahçıvan üzerinden Azerbaycan'a, oradan Hazar havzasına ve Orta Asya'ya uzanan daha geniş ulaşım ve ticaret ağlarına bağlayabilecek stratejik bir güzergâhtan söz ediyoruz.

Geçtiğimiz günlerde Erzurum'da gerçekleştirilen 30. Sultan Sekisi Toplantısı'nın ana konularından birinin Zengezur Koridoru olması bu sebeple önemliydi. Toplantıda koridorun bölgeye ve Erzurum'a sağlayabileceği ekonomik imkânlar konuşuldu.

Fakat ben meseleyi biraz tersinden ele almak istiyorum.

Zengezur Koridoru Erzurum'a ne kazandıracak diye sormadan önce şunu cevaplamalıyız: Erzurum Zengezur Koridoru'na ne koyacak?

Çünkü bir ticaret yolunun yakınından geçmekle o yolun ticaretinden pay almak aynı şey değildir.

Tren geçebilir. Tırlar geçebilir. Konteynerler geçebilir. Milyarlarca dolarlık mal doğudan batıya, batıdan doğuya taşınabilir.

Eğer Erzurum bu hareketin içerisinde üretici, satıcı, depolayıcı, işleyici ve ihracatçı olarak yer almıyorsa bütün bu hareketliliğin hiçbir değeri yoktur.

O zaman Zengezur Koridoru gerçekten de bizim için evin koridoruna dönüşür.

İnsanlar geçer, mallar geçer, ticaret geçer.

Biz de trene bakar gibi bakarız.

Tarih boyunca büyük ticaret yollarının geçtiği her şehir zenginleşmedi. Asıl gelişen şehirler, yolların sağladığı hareketliliği üretime, ticarete, depolamaya, finansmana ve pazara dönüştürebilen şehirler oldu.

İpek Yolu'nu önemli yapan yalnız üzerinde kervanların yürümesi değildi. Kervanların durduğu, mal değiştirdiği, alışveriş yaptığı, konakladığı ve yeni mallarla yeniden yola çıktığı merkezlerdi.

Bugünün kervanlarının adı değişti.

Artık deve kervanlarının yerini trenler, tırlar ve konteynerler aldı. Kervansarayların yerini lojistik merkezler, depolar ve antrepolar; eski pazarların yerini organize sanayi bölgeleri, ihracat şirketleri ve uluslararası ticaret ağları aldı.

Fakat ticaretin temel mantığı değişmedi.

Yol tek başına zenginlik getirmez. Yolun meydana getirdiği hareketi ekonomik değere dönüştürmek lazım.

İşte Erzurum'un Zengezur meselesine tam da buradan bakması gerektiğini düşünüyorum.

Bizim önümüzde bugün çok kıymetli bir zaman aralığı var. Koridorun bütün unsurları henüz tamamlanmış ve ticaret bütün kapasitesiyle başlamış değil. Bu durum henüz erkenmiş gibi görülebilir. Bana göre ise Erzurum açısından önemli bir hazırlık fırsatıdır.

Çünkü yol açıldıktan sonra hazırlanmakla, yol açılmadan hazırlanmak arasında büyük fark vardır.

Erzurum şimdiden şu soruların cevabını aramalıdır: Nahçıvan'a ne satabiliriz? Azerbaycan hangi ürünleri bizden alabilir? Orta Asya pazarlarında Erzurum'un........

© Pusula Gazetesi