menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Yeni küresel düzene geçiş: İran

21 0
09.03.2026

2008 küresel finans krizinden bu yana dünya ekonomisinin görünmeyen fay hatları giderek daha belirgin hale geliyor. Bu fay hatlarının merkezinde ise ABD’nin doların uluslararası rezerv para olma özelliğini koruma çabası yer almakta. Yaklaşık seksen yıldır işleyen mevcut küresel ekonomi- politik düzenin en kritik sütunlarından birisi dolar merkezli finansal mimariydi. Ancak son on beş yılda bu mimarinin ciddi şekilde sorgulandığı bir döneme girmiş durumdayız. ABD, 11 Eylül sonrasında sertleşen jeopolitik üslubuyla, BM şartına bakmaksızın, ‘vahşi batı’ kurallarına dayalı askeri, ekonomik ve ticari operasyonları hızlandırdıkça, ABD dolarının rezerv para olma özelliğini, güvenilir liman özelliğini bizzat kendisi aşındırmaya başladı.

Bu gelişme ise tuhaf bir şekilde, ABD’yi giderek sertleşen üslubunu gözden geçirmesi yerine, doların küresel rezerv para rolünü korumak adına, daha da sert bir jeopolitik süreç yönetmeye yöneltti. Ancak, ülkelerin giderek ABD ile aralarına mesafe koymaya başladıkları bu kibirli tavır, dikkat çekici bir paradoksu da tetikledi. Washington, doların güvenilirliğini koruma iddiasıyla yaptığı her sert üsluba dayalı tavır, Birleşmiş Milletler sisteminin dışına taşan ve uluslararası meşruiyeti tartışılan askeri operasyonlara yönelim, esasen dolara olan küresel güveni bir kat daha aşındırdı. Bu durum dünya kamuoyunda şu sorunun giderek daha yüksek sesle sorulmasına yol açıyor: Küresel finans sisteminin omurgası olan doları, ABD artan bir tempoyla uluslararası hukuk ve kurumları zayıflatılarak korumaya çalışacak?

Yazının devamı için TIKLAYINIZ!


© Para Borsa